Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERHAT İBRAHİMOĞLU
Danışman: Yasemen Say Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişen teknoloji ve artan bilgi birikimi ile farklı amaç ve bağlamda kullanılabilen haritalar, günümüz toplumunda mimarların, şehir plancıların ve farklı disiplinlerin vazgeçilmez araçlarından biridir. Bu bağlamda, haritalar sadece fiziksel mekânın temsili değil, aynı zamanda konu alınan mekânın farklı biçimlerini ve anlam katmanlarını açığa çıkaran güçlü bir ifade tekniğine dönüşebilmektedir. Haritaların veriyi aktarma yönteminin öznel ve nesnel biçimlerinin tartışılması da tezin ana motivasyonunu oluşturmaktadır. Sokakların, yapı adalarının ve yapılı çevrenin birbiriyle ilişkisini gösteren ve mekânın/kentin statik boyutunu ele alan harita türleri "Mimarlıkta Kartografik Haritalar" olarak başlıklandırılırken, mekânın dinamik boyutunu temsil eden ve görünürün arkasındakini aktarmaya çalışan haritalar "Mimarlıkta Uzamsal Haritalar" başlığı altında ele alınmıştır. Harita temsilinin mimari bağlamda karşılığı olan haritalamanın yazılı ve çizili üretimlerinin yanında, "Anlatı" olarak ifade edilen sözlü üretimlerinden de bahsetmek mümkündür. Çalışma kapsamında anlatı ve haritalama arasındaki ilişki kent bağlamında irdelenirken, hikaye anlatısı ve mekânsallığın birbirine bağlılığı da tartışılmıştır. Haritalanmamış olanı anlatı üzerinden yaratma ve kurgulama merakı, kent anlatısı olarak tanımlanabilen edebi metinlerin tezin ana kurgusunda incelenmesine sebep olmuştur. Şair ve yazar sıfatlarının yanı sıra bir kent anlatıcısı olarak nitelendirilen İlhan Berk'in eserleri, çalışmaları ve uslübu üzerinde derinlemesine bir analiz yapılmış, "Pera" isimli eseri üzerinden sunduğu kent anlatısı haritalama bağlamında tezin odağına alınmıştır. Sonuç olarak ise Berk'in Pera anlatısı ve pilot çalışmanın sürecinde üretilen haritalamaların kılavuzluğunda, kent anlatısı ve haritalama ilişkisini sorgulayan, İlhan Berk'in Pera'sını mimari bir teknikle irdeleyen çıkarımlarda bulunulmuştur. İlk olarak ortak bir anlatıdan hareketle ve ardından sürüklenme metoduyla deneyimlenerek elde edilen verilerin çeşitliliği, haritalama metodlarının zenginliği ile tartışılmış ve değerlendirilmiştir.