Dinamik geometri uygulamalarının 9. sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz-yeterlik inançlarına ve kavramsal anlamalarına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET BARAK

Danışman: Elif Bahadır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde dijital teknolojilerin hızlı gelişimi eğitim ortamlarında da köklü değişimlere yol açmıştır. Bu bağlamda matematik eğitimi de teknolojik araçlarla yeniden şekillenmektedir. Özellikle matematik okuryazarlığı, öğrencinin günlük yaşam problemlerini matematiksel problem çözme aşamalarıyla çözmesi yeterliliğini geliştirmeyi amaçladığından, teknoloji entegrasyonuyla yapılan matematik eğitiminin matematik okuryazarlığı üzerindeki etkisi önem arz etmektedir. Bu çalışmada, dinamik geometri uygulamalarının 9. sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz-yeterlik inançlarına ve kavramsal anlamalarına etkisinin anlamlı olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmada eşitlenmemiş kontrol gruplu öntest- sontest modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde Bağcılar ilçesine bağlı bir devlet lisesinde bulunan 9. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Yansız atama yöntemiyle araştırmanın kontrol ve deney grupları belirlenmiştir. Uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmada deney grubundaki öğrencilere GeoGebra yazılımı aracılığıyla teknoloji destekli ve etkileşimli bir öğretim planı sunulmuştur. Plan hazırlanırken TPAB (Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi) kuramsal çerçevesi esas alınmıştır. Kontrol grubundaki öğrencilere MEB Maarif Modelinde yer alan öğrenme çıktıları çerçevesinde ders kitapları kullanılarak öğretim yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak Matematik Okuryazarlığı Öz-yeterlik Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanmış olan Kavramsal Anlama Testleri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan nicel verilerin analizi bir istatiksel analiz programında yapılmıştır. Veri analizinde bağımsız örneklem t-test kullanılmıştır. Ön-test ve son-test değerlendirildikten sonra GeoGebra yazılımı etkinliklerinin, öğrencilerin matematik okuryazarlığı öz-yeterlik inançlarına ve kavramsal anlamalarına etkisi olup olmadığına karar verilmiştir. Elde edilen bulgular; deney grubunun, kontrol grubuna kıyasla matematik okuryazarlığı öz-yeterlik inançlarında ve kavramsal anlama düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle, GeoGebra'nın görselleştirme ve etkileşimli yapısının, öğrencilerin kavramsal anlamalarına ve matematik dersine olan özgüvenlerinin artmasına büyük katkı sağladığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar, 9. sınıf matematik müfredatına dinamik geometri yazılımlarının entegre edilmesinin, öğrencilerin kavramsal anlamalarını, matematiksel yeterliliklerini ve inançlarını güçlendirmek için etkili bir yol olabileceğini göstermektedir. Gelecekteki araştırmalar için, bu tür yazılımların farklı sınıf seviyelerinde ve diğer matematik konularında kullanımının etkilerinin incelenmesi önerilmektedir.