YAPİLARDA GÜRÜLTÜDEN ETKİLENMENİN SOSYOKÜLTÜREL ALTYAPİYA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hicret Kadriye Yılmaz

Danışman: Neşe Akdağ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günlük yaşantımız içerisinde gözlem yapma fırsatı bulduğumuzda fark ederiz ki aynı düzeyde gürültüye, eşzamanlı maruz kalan kişilerin bu gürültüden etkilenme düzeyleri farklılık göstermektedir. Bir kişi gürültü düzeyi yüksek bir ortamda çalışmalarını hiç etkilenmeden yürütebilirken, diğer bir kişi gürültüden oldukça rahatsızlık duyup odak sorunu yaşadığını söyleyebilmektedir. Akustik uzmanlarının, çalışmalarında başarılı sonuçlar elde edebilmesi için kişilerin verdikleri bu farklı tepkilerin kaynakları hakkında fikir sahibi olmaları oldukça önemlidir. Bu amaçla çalışmada insanların gürültüden etkilenmelerinin onların sosyokültürel altyapıları ve demografik özellikleri ile ilişki düzeyi üzerine bir analiz yapmak amaçlanmıştır. Bireylerin gürültü karsısında verdikleri tepkilerin ya da akustik konfor taleplerinin olduklarının onların cinsiyetleriyle, yaşlarıyla, eğitim düzeyleriyle, ekonomik durumlarıyla, gürültüye maruz kaldıkları yaşam alanlarında geçirdikleri süreler ile ilişkilerinin ne düzeyde olduğu gözlemlenmiştir. Bireylerin gürültüye karşı tutumlarının sosyokültürel altyapıları ile anlamlı veya anlamsız, doğrudan veya dolaylı ilişkiler analiz edilmiştir. Bu analizlerin yapılabilmesi amacıyla oluşturulmuş olan anketlerde bazı sorular kişilerle ilgili net sonuçlar almak odaklı iken bazı sorular beş seçenekli Ikert ölçeği ile oluşturulmuş öznel yanıt alma odaklı sorulardır. Bu sorular sonucunda edinilen verilerle Microsoft Excel ve SPSS bilgisayar programları ile analiz edilmiş, gerekli hesaplar yapılmıştır. Bu analizler ve hesaplar sonucunda sosyokültürel ve demografik altyapıya bağlanmış olan cinsiyet, eğitim düzeyi, evde geçirilen ortalama süre, yaşanılan evin kat sayısı gibi veriler ile gürültüden etkilenme arasında bağlantılar bulunmuştur. Ancak sonucu etkileyen birçok faktörün bulunması sebebiyle, net bir sonuca ulaşılamayan değerlerde yer yer diğer faktörlere bağlı dolaylı bağlantılar da gözlemlenmiştir. Çalışmada ayrıca 2017 yılında Resmi Gazete' de yayınlanmış̧ ve 2019 yılında tam olarak yürürlüğe girmiş̧ olan "Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik" referans alınarak da sorular hazırlanmış ve yönetmelikte belirlenmiş olan gürültü değerlendirme koşullarının mevcut durumda Türkiye' de başarıya ulaşma durumunun analizinin yapılmıştır. Analizler sonucunda yönetmelik sonrasında işitsel konfor konusunda dikkate değer bir iyileşme gözlemlenemediğinden, ülkemizde yönetmeliğin uygulanmasında önemli aksaklıklar olduğu sonucuna varılmıştır.