Ayçiçeği Atığı Mangan Demir Oksit Kompozitinin Boyar Madde Gideriminde Kullanılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalurji Fakültesi, Kimya Müh.Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Deniz Uygunöz
Danışman: Emek Derun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Endüstriyel faaliyetler sonucunda geçmişten bugüne artarak oluşan atıklar toprak, hava ve suya karışarak çevre kirliliğine sebep olmakta ve bunun yanı sıra canlıların sağlığına tehdit oluşturmaktadır. Çevre ve insan sağlığının korunmasında, enerji değerlendirilmesinde ve çevresel sorunların giderilmesinde atıkların farklı amaçlarla ve farklı endüstriyel sektörlerde değerlendirilmesi, günümüz gelişmiş sanayi faaliyetleri için büyük önem taşımaktadır. Yüksek lisans çalışmasında, ayçiçeği atığı çeşitli ön işlemlerden geçirilip, sentezlenen mangan demir oksit bileşiği ile katkılanmıştır. Mangan demir oksit ile oluşturulan kompozit, Kongo Kırmızısı (CR) ve Rodamin B (RhB) isimli toksik boyar maddelerin sulu çözeltilerden adsorpsiyonu için biyosorban olarak kullanılmıştır. Ham ayçiçeği atığı (AÇ), sentezlenen mangan demir oksit bleşiği (MDO) ve ayçiçeği atığı-mangan demir oksit kompoziti (AÇ-MDO), X- ışını Difraktometresi (XRD), Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FT-IR), Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), Termogravimetrik ve Diferansiyel Termal Analiz (TG/DTA) ve Brauner-Emmett-Teller Yüzey Alanı (BET) cihazı kullanılarak karakterize edilmiştir. Kongo Kırmızısı ve Rodamin B boyalarının adsorpsiyonuna, adsorban miktarı, sıcaklık, temas süresi ve başlangıç konsantrasyonu gibi parametrelerin etkisi incelenmiştir. Adsorpsiyon verilerinin kinetik ve izoterm modellemeleri uygulanarak en uygun modeller belirlenmiştir. Kongo Kırmızısı adsorpsiyonu deneysel verileri Langmuir, Freundlich, Temkin ve Halsey adsorpsiyon izoterm modellerine uygulanmış ve en uygun izoterm modeli regrasyon katsayısı (R2) = 0,996 ile Freundlich ve Halsey modelleri olmuştur. Kongo Kırmızısı adsorpsiyonuna yalancı – birinci derece, yalancı – ikinci derece ve Elovich kinetik modelleri uygulanmış ve adsorpsiyon verilerinin en uygun olduğu model regrasyon katsayısı (R2) = 0,999 ile yalancı – ikinci derece kinetik modeli olarak belirlenmiştir. Adsorban sentezinde tarımsal atık kullanımıyla atık değerlendirmesi yapılması ve atık sulardan boyar madde arıtımıyla ekonomik ve çevresel açıdan yarar sağlanması, ayçiçeği atığı-mangan demir oksit kompozitinin düşük maliyetli adsorban olarak ileri uygulamalarda da kullanım alanının mümkün olduğunu kanıtlamıştır. Anahtar Kelimeler: Adsorpsiyon, ayçiçeği atığı, Kongo kırmızısı, Rodamin B, mangan demir oksit