Kısa Süreli GPS Baz Çözümlerinde Varyans Kovaryans Matrisinin Güvenirliğinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ali Hasan DOĞAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bahattin ERDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel Konum Belirleme ve Uydu Sistemleri (Global Navigation Satellite Systems (GNSS)) teknolojilerinin gelişmesiyle beraber mühendislik çalışmalarında GNSS sistemlerinin kullanımı yaygınlaşmıştır. Farklı amaçlar için gerçekleştirilen çalışmalar farklı doğruluklar gerektirmektedir. Detay alımı ve aplikasyon gibi çalışmalarda birkaç dakikalık GNSS gözlemleri yeterli olabilirken, deformasyon analizi ve tektonik hareketlerin izlenmesi gibi yüksek doğruluk gerektiren çalışmalarda uzun süreli GNSS gözlemlerinin yapılması gerekmektedir. GNSS ölçüm yöntemleri arasında en sık tercih edileni statik konum belirleme yöntemidir. Statik olarak toplanan GNSS verileri genellikle akademik ve ticari olmak üzere iki farklı yazılım türüyle değerlendirilmektedir. Ancak, uzun bazların tercih edildiği GNSS ağlarının çözümü akademik yazılımlar kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Her ne kadar akademik yazılımların kullanılmasıyla konum doğruluğu yeterli derecede sağlanabilse de; varyans kovaryans (Variance Covariance (VCV)) matrisleri, fiziksel korelasyonların ihmal edilmesi ve sistematik hataların modellenememesi gibi durumlardan dolayı çok iyimser olarak üretilmektedir. Bu durum VCV matrislerine dayalı istatistiksel analizlerin hatalı yorumlanmasına neden olmaktadır. Bundan dolayı akademik yazılımlardan elde edilen VCV matrislerinin ölçeklendirilmesi gerekmektedir. Bu tez çalışmasında hem Jeosentrik Kartezyen hem de Toposentrik koordinat sistemleri için kısa süreli GPS baz çözümlerinde VCV matrislerinin güvenirliği araştırılmıştır. 9 ile 268 km arasında değişen 15 bazın 60, 90, 120 ve 180 dakikalık gözlemleri Bernese v5.2 yazılımı kullanılarak değerlendirilmiştir. Ölçü değerleri olarak tekrarlılıklardan elde edilen RMS değerlerinin kullanıldığı bu çalışmada, Median ve Pope testleri olmak üzere iki aşamalı kaba hata analiz yöntemi uygulanmıştır. Kaba hatalı ölçüler giderildikten sonra, 3 farklı matematiksel modelden ve 4 farklı stratejiden SF değerleri elde edilmiştir. Stratejiler baz uzunluğu ve gözlem süresi değişimlerini ortaya koymaktadır. Sonuçlar incelendiğinde SF değerinin baz uzunluğundan bağımsız olduğu; bunun yanında her ne kadar 180 dakikalık gözlemlerde düşüş olsa da gözlem süresi arttıkça arttığı belirlenmiştir.