Zeytin Yapraklarından Fenolik Bileşiklerin Ekstraksiyon Kinetiğine Kurutma Yöntemi ve Parametrelerinin Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalurji Fakültesi, Kimya Müh.Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Melda CEBBAR
Danışman: Özlem Doğan Aydeniz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Zeytin yaprakları (Olea Oleuropein L.) yapılarında çok sayıda fenolik bileşen bulundurmalarına rağmen günümüzde pek değerlendirilememektedir. Kolay elde edilebilen, ekonomik değeri olmayan yapraklar kurutularak saklanabilir ve yapılarındaki fenolik bileşikler ile katma değeri yüksek ürünlerin geliştirilmesinde hammadde olarak kullanılabilir. Zeytin yapraklarından ekstrakte edilebilen fenolik bileşiklerin miktarı kurutma ve ekstraksiyon yöntemlerinden etkilenmektedir. Bu çalışmada, ultrason destekli ekstraksiyon ile zeytin yapraklarından ekstrakte edilen toplam fenolik bileşenlerin miktarına kurutma yöntemlerinin, parametrelerinin ve ekstraksiyon parametrelerinin etkisi incelenmiştir. Balıkesir ili Edremit ilçesinden temin edilen zeytin yaprakları oda koşullarında ve mikrodalga kurutma yöntemi (180 W-600 W) ile kurutulmuştur. Kurutma kinetiği incelenmiş ve Lewis modelin kurutma davranışını en iyi açıklayan model olduğu tespit edilmiştir. Kurutmanın zeytin yaprakları yapısındaki oleuropein miktarına etkisini incelemek için, oda koşullarında ve mikrodalga da 180 W, 300 W'ta kurutulan yapraklarda oleuropein tayini gerçekleştirilmiştir. En düşük oleuropein miktarı (7,5 mg/g) oda koşullarında kurutulan yapraklardan, en yüksek (297,4 mg/g) ise mikrodalga da 300 W'ta kurutulan yapraklardan elde edilmiştir. Taze (kurutulmamış), oda koşullarında kurutulmuş ve mikrodalga da farklı güç seviyelerinde kurutulmuş yaprakların ekstraksiyon işlemi, farklı oranlarda etanol-distile su karışımlarında (0-50 %v/v), 3 saatlik ekstraksiyon süresinde gerçekleştirilmiştir. En düşük toplam fenolik bileşen miktarına (15,11 mg GAE/g kuru yaprak) taze yaprak, %0 etanol oranı ile ulaşılırken en yüksek toplam fenolik bileşen miktarı (41,56 mg GAE/g kuru yaprak) 180 W, %50 etanol oranı ile elde edilmiştir. Gerçekleştirilen modelleme çalışmaları ekstraksiyon kinetiğinin Logaritmik model ile ifade edilebileceğini göstermiştir. Box-Behnken deneysel tasarım metodu ile mikrodalga gücü, etanol oranı ve ekstraksiyon süresi faktörlerinin fenolik bileşenlerin ekstraksiyonu üzerindeki etkileri incelenmiştir. ANOVA analizine göre güç ve zaman faktörlerinin toplam fenolik bileşen miktarına etkisi lineer terimlerde anlamlı iken, etanol oranın tek başına önemli bir faktör olmadığı kuadratik ve etkileşim terimlerinde etkili olduğu görülmüştür. Optimizasyon işlemi ile maksimum toplam fenolik bileşen miktarına (42,57 mg GAE/g kuru yaprak) 183,61 W, %48,69 etanol oranı ve 2,58 dakika ekstraksiyon süresi ile ulaşılabileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Zeytin yaprağı, toplam fenolik bileşen miktarı, oleuropein, kinetik modelleme, Box-Behnken tasarımı