Küresel iklim değişikliğinin tarım mallarının karşılaştırmalı üstünlüğüne etkisi (Avrupa Birliği örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARDA HALİL ATMACA
Danışman: Feride Gönel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren görünür olmaya başlayan küresel iklim değişikliği, bugün dünyanın acil bir şekilde önlem alması gereken problemlerinden biri haline gelmiştir. Özellikle sıcaklık artışı kuraklık riskini ortaya çıkarırken, kıtlık gibi iktisadın temel varsayımlarından biri çerçevesinde bazı temel sorunlara yol açacağı öngörülmekte ve bu değişim iklim krizi olarak adlandırılmaktadır. Bu krizin önemli çözümlerinden biri hem ulusal hem de uluslararası alanda bu küresel krizle mücadele etmek ve yeni koşullara uyum sağlamaktır. Tarım, iklim koşullarına en bağımlı sektörlerden biridir. Değişen iklim koşulları tarımsal ürünlerin üretimini ve dolayısıyla ticaretini etkilemektedir. Özellikle bölgesel sıcaklıklardaki artışlar, mevsim dışı yağışlar, seller, kuraklık ve don gibi olumsuzluklar tarımsal üretimi ve verimliliği etkilemekte, tarımsal ürün fiyatlarının daha değişken hale gelmesine neden olmaktadır. Sonuç olarak, tarımsal üretim yeni iklim koşullarına bağlı olarak ülkelerin üretimlerinde, dolayısıyla ticaretlerinde de ciddi bir değişim yaratabilmektedir. Bu çalışma iklim krizinin iki yönlü etkisi olan güney enlemlerdeki beklenen verim kayıpları ile kuzey enlemlerdeki sıcaklık artışlarına bağlı tarımsal üretimde oluşması beklenen yeni fırsatları karşılaştırmalı üstünlükler çerçevesinde incelemektir. Bu bağlamda, Akdeniz iklim örtüsüne ait bazı tarım ürünlerinde (üzüm, şarap ve buğday) yıllara göre değişen rekabet gücü analiz edilmiştir. İlgili mallarda rekabet üstünlüğü bulunan İtalya ile Avrupa bölgesindeki tarımsal yatırımlara verdiği önem ile bilinen ve küresel iklim değişikliğinden tarımsal üretimde jeolojik konumu nedeniyle pozitif etkilenmesi beklenen Hollanda analizde seçilen iki ülkedir. Yapılan analizin sonuçlarına göre, üzümde İtalya'da ciddi bir rekabet gücü kaybı gözlenirken, Hollanda'nın üzümdeki rekabet avantajında kayda değer bir artış mevcuttur. Şarapta ise her iki ülkenin rekabet avantajında artış gözlemlense de Hollanda'daki artış oranı İtalya'nın yaklaşık 5 katıdır. Buğday da ise, beklendiği gibi, sıcaklıktaki artış yani küresel ısınma her iki ülkede de rekabet gücünü düşürmüştür.