Kentsel alanların sürdürülebilirlik ve dirençlilik düzeyinin yes-TR sertifika sistemi aracılığıyla irdelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ebra Dilara BAŞER TÜRKMENOĞLU
Danışman: Suzi Dilara Mangan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentlerdeki hızlı nüfus artışı, yoğun kaynak kullanımı ve çevresel bozulmalar, iklim değişikliği ve afet sorunlarının giderek daha belirgin hale gelmesine yol açmaktadır. Yükselen sıcaklıklar, doğal afetler, altyapı eksiklikleri, ekonomik krizler ve ekosistem dengesizlikleri gibi küresel ölçekteki olgular, kentlerdeki yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu bağlamda, küresel nüfusun büyük bir kısmının kentlerde yaşaması ve bu oranın sürekli artışı, kentlerde sürdürülebilirlik ve kentsel dirençlilik yaklaşımlarının benimsenmesini zorunlu kılmaktadır. Sürdürülebilirlik, çevresel, ekonomik ve sosyal krizlere dengeleyici bir çözüm sunarken; dirençlilik, kentlerin değişen koşullara uyum sağlama ve risklerle başa çıkma kapasitesini artırmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, kentlerin mevcut durumlarının analiz edilerek çevreye uyumlu, sınırlı kaynakları etkin kullanan ve çözüm odaklı yerleşme alanlarına dönüştürülmesi bir gereklilik haline gelmiştir. Arazi kullanımı, kentsel tasarım, ulaşım sistemleri ve sosyo-ekonomik faktörler, kentlerin sürdürülebilirlik ve dirençlilik potansiyelinin belirlenmesinde temel bileşenler olarak öne çıkmaktadır. Ancak, kentlerin dinamik ve karmaşık yapısı nedeniyle bu bileşenlere ilişkin etkin uygulamalar, ülkeden ülkeye, şehirden şehire farklılık göstermektedir. Dolayısıyla, bu tez çalışması ile giderek artan nüfus ve buna dayalı yaşanan yüksek kentleşme oranıyla karşı karşıya kalan mega kent İstanbul'un kentsel alanlarda sürdürülebilirlik ve dirençlilik hedeflerine ulaşabilmesi için potansiyel riskleri azaltabilmesine ve fırsatları değerlendirebilmesine pozitif katkı sağlanması amaçlanmıştır. Tez çalışması kapsamında, İstanbul'un en yoğun nüfuslu ilçelerinden biri olan Bahçelievler İlçesi içerisinde yer alan Siyavuşpaşa Mahallesi, çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Belirlenen çalışma alanı için sürdürülebilir ve dirençli kentsel alanların geliştirilmesinde kritik bir rol oynaması beklenen Ulusal Yeşil Sertifika Yerleşme (YeS-TR) kriterlerine dayalı mevcut durum analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler, YeS-TR'nin dört ana modülüne (Sürdürülebilir Arazi Kullanımı, Ekoloji ve Afet Yönetimi (AKE), Ulaşım ve Hareketlilik (UHA), Kentsel Tasarım (KET), Sosyal ve Ekonomik Sürdürülebilirlik (SES)) dayalı olarak ilgili kurumlardan elde edilen bilgi, belge ve raporlar, yapılan kaynak taraması ve gözlemler çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda elde edilen bulgular ile çalışma alanının mevcut kentsel gelişim düzeyinin YeS-TR aracılığıyla belirlenebilmesine ve sürdürülebilirlik ve dirençlilik açısından ilgili stratejilerin şekillenmesine katkı sağlanabilmesi mümkün kılınmıştır.