Tersanelerde Tedarikçi Seçimine Etki Eden Faktörlerin Yapısal Eşitlik Modeli ile Analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KAZIM BARLAS

Danışman: Eda Turan

Özet:

Geçmişten günümüze süregelen alışkanlıklar incelendiğinde gelişim alanı büyük olarak nitelendirilebilen taşımacılık sektörünün payı, özellikle Türkiye'de önemli bir yere sahiptir. Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de toplam miktarsal olarak en fazla yük denizyolu taşımacılığı ile taşınmaktadır. Bu sebeple denizcilik sektörü incelendiğinde gemi satın alım ve onarımlarında gözle görülebilir bir talep olduğu görülmektedir. Gemi inşasında ve bakım onarımında her alanda olduğu gibi, malzeme tedariği başta olmak üzere kolay ve hızlı olacak alternatif yollar aranmaktadır. Bu çalışmada tersanelerin malzeme satın alımlarında kullandıkları kriterlerin neler olduğu incelenmiş, bu kriterleri etkileyen etmenler araştırılmış ve tedarikçi seçim tutumunu etkileyen parametreler belirlenmiştir. Tedarikçi seçiminde birden fazla faktör incelenmiş olup parametre olarak kalite, sorumluluk, lojistik ve teslimat faktörlerinin tedarikçi seçimine etkisi dikkate alınmıştır. Bu doğrultuda İstanbul ve Yalova'da yer alan tersaneler içerisinde toplam 240 tersane çalışanıyla anket yapılması sonucunda veriler toplanmıştır. Çalışmada değişkenler arasındaki nedensel ve ilişkisel sonuçları açıklayan, onları çok değişkenli istatistiksel bir model doğrultusunda ele alan, değerlendiren ve iyileştirmeler sağlayabilen bir yöntem olarak bilinen yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma parametrelerinden sorumluluk, teslimat ve lojistik faktörlerinin tedarikçi seçimine etki ettiği; kalite faktörünün ise etki etmediği görülmüştür. Demografik özelliklerden yaş cinsiyet ve departman faktörlerinin tedarikçi seçimine etkisi görülmemiştir. Ayrıca sorumluluk faktörünün tedarikçi üzerindeki etkisinde lojistik faktörünün aracılık etkisini gösterdiği tespit edilmiştir.