Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLİN ERDOĞAN
Danışman: Kunter Manisa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) göre inşaat sektörü, küresel enerji kaynaklı karbondioksit emisyonlarının yaklaşık %37'sinden sorumludur. Sektörün iklim üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak için, mevcut doğrusal ekonomiden döngüsel bir ekonomiye geçiş önemli bir adımdır. İnşaat malzemeleri, önemli miktarda gömülü enerjiye sahip olması nedeniyle somutlaşmış karbon emisyonunu azaltmanın anahtarı olmaktadır. Tükenebilir malzemelere bağlı kalmamak için malzeme ve atık yönetiminin kapalı bir döngüye dönüştürülmesi gerekmektedir. Ahşap malzemeler, karbon tutma özelliği nedeniyle karbon negatif olarak bilinmektedir. Dolayısıyla binaların tasarımında ahşap kullanılarak karbon salınımı yüksek ve yenilenebilir olmayan malzemelerin tüketimi azaltılabilmekte veya tamamen önlenebilmektedir. Bu çalışma, ahşap malzemelerin, geri kazanılarak ya da yapı söküm için tasarım yapılarak yeni binalarda kullanılmasının sağladığı avantajları ve zorlukları tespit etmeyi, ahşap malzemenin bina tasarımında etkin bir şekilde nasıl kullanılabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tezin ikinci bölümünde, çalışmanın temelini oluşturan inşaat sektörünün çevresel etkileri ve döngüsel ekonomi kavramı ele alınmış, mevcut durum uluslararası raporlardan elde edilen verilerle ortaya konmuştur. Ardından, ahşabın iklim değişikliği üzerindeki rolü ve temel döngüsel tasarım stratejileri tanımlanarak çalışmaya teorik bir temel sağlanmıştır. Çalışmanın bir diğer aşamasında, üç başlıkta ele alınan bu döngüsel tasarım stratejilerinden "Malzemelerin/ bileşenlerin yeniden kullanımı ve ileri dönüşümü" ve "Yapı söküm düşünülerek modüler tasarım" konusu ahşap yapılar odağında ele alınmıştır. Tezin dördüncü bölümünde, ahşap bileşenlerin yeniden kullanıldığı veya yapı söküm için tasarlanan on örnek proje üzerinden genel bir çerçeve çizilmiştir. Araştırmanın sonunda, incelenen örneklerin uygulanabilirlikleri, avantajları ve kısıtları analiz edilerek ana çıkarımlarda bulunulmuştur. Yapılı çevrenin iklim değişikliği üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak veya ortadan kaldırmak için, önerilen döngüsel tasarım stratejileri ile ahşap binaların inşa edilmesinin büyük uygulama potansiyeline sahip olduğu sonucuna ulaşılarak bu uygulamaların önündeki teknik, sosyokültürel ve finansal kısıtların giderilmesinin gerekliliğine dikkat çekilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ahşap malzeme, malzeme döngüsü, döngüsel tasarım, yapı söküm için tasarım, sürdürülebilirlik