Yeni medyada gözetlemecilik: Voyörizm
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VEDAT ÇOLAK
Danışman: Erkan Çiçek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gözetlemecilik (Voyörizm), son yıllarda yeni medya platformları ve dijital teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte 20. yüzyılın sonlarından itibaren giderek artan bir konu haline gelmiş ve bu konuya ilgi artmıştır. Gözetlemecilik (Voyö-rizm), bir kişinin, başkalarının özel yaşamlarını izleme, gözetleme veya izinsiz olarak fotoğraf yada video çekme eylemi olarak tanımlanmaktadır. Bu durum, özellikle internetin anonim ve sınırsız erişim imkanlarıyla birleşmesi sonucu, bireylerin mahremiyet haklarının ihlal edilmesine ve psikolojik olarak zarar görmelerine neden olabilmektedir. Bu bağlamda, bu tez çalışması gözetlemeciliğin (voyörizm) yeni medya üzerindeki etkilerini ve toplumsal sonuçlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Gözetlemecilik (Voyörizm) yeni medya üzerindeki etkilerini anlamak için öncelikle tarihsel ve kültürel kökenlerine bakmak gerekmektedir. Ayrıca, dijital teknolojilerin gelişimi ve internetin yaygınlaşmasıyla birlikte gözetlemeciliğin (voyörizm) nasıl evrildiği ve yayıldığı da incelenmelidir. Bu bağlamda, gözetlemeciliğin (voyörizm) sadece bireyler arasında değil, aynı zamanda medya kuruluşları ve dijital platformlar aracılığıyla nasıl yayıldığı da göz önünde bulundurulmaktadır. Ayrıca, gözetlemeciliğin (voyörizm) bireylerin benlik, kimlik ve psikolojik sağlığı üzerindeki etkileri de göz ardı edilmemelidir. Özellikle, izinsiz olarak çekilen fotoğraf veya videoların sosyal medya platformlarında paylaşılması ve viral hale gelmesi durumunda, mağdurların maruz kaldığı psikolojik travma ve mahremiyet ihlali konuları üzerinde durulmaktadır. Gözetlemeciliğin (voyörizm) yasal boyutu da ele alınmaktadır. Yeni medya platformlarında gözetlemeciliğin (voyörizm) nasıl düzenlendiği, mevcut yasal düzenlemelerin etkinliği ve bu konudaki eksikliklerin neler olduğu incelenmektedir. Bu tez çalışması, gözetlemeciliğin (voyörizm) yeni medya üzerindeki etkilerini ve toplumsal sonuçlarını anlamak için tarihsel, kültürel, psikolojik ve yasal perspektifleri bir araya getirerek kapsamlı bir analiz sunmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, gözetlemeciliğin (voyörizm) yeni medya üzerindeki etkileri ve toplumsal sonuçları konusunda daha derinlemesine bir anlayış geliştirmenin önemine vurgu yapılmakta, insanların yeni medyadaki gözetlemecilikle ilgili bilgi düzeylerini, farkındalık seviyelerini ve güvenlikle ilgili tutumlarını anlamak amacıyla yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, gözetlemecilikle ilgili bilinç düzeyini artırmak, insanları güvenlik önlemleri konusunda bilinçlendirmek ve yeni medyada daha iyi bir kullanıcı deneyimi sağlamak için kullanılabilir. Sonuç olarak, yeni medyada gözetlemecilikle ilgili güvenlik ve hukuki önlemlerin yanı sıra, eğitim çalışmaları ve bilinçlendirme kampanyalarının etkin bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Bu sayede insanlar daha iyi bilgilendirilir, bireysel veri güvenliği sağlanır ve kullanıcıların daha güvende hissettiği bir dijital ortam oluşturulabilir. Anahtar Kelimeler: Yeni Medya, Gözetlemecilik (voyörizm), Yeni Medyada Gözetlemecilik (voyörizm), Kimlik