Yapılarda Gürültü Denetimi Sürecindeki Uygulamaların Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: IŞIL İPLİK
Danışman: Neşe Akdağ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Rahatsız edici ve istenmeyen ses olarak tanımlanan gürültünün, teknolojik gelişmeler ve nüfus artışının etkisiyle büyüyen bir çevresel kirlilik olduğu bilinen bir gerçektir. Gürültü, insan sağlığı üzerinde çeşitli fiziksel, fizyolojik ve psikolojik etkilere neden olup insanın günlük hayatındaki verimliliğinin düşmesine yol açabilir. Gürültünün insan sağlığı üzerindeki etkileri, gürültüye maruz kalma süresi ve gürültünün düzeyine göre değişiklik gösterir. Gürültünün çeşitli kaynakları olmakla birlikte kentsel ortamlarda trafik gürültüsü, insanları diğer gürültülere kıyasla daha fazla rahatsız etmektedir. Gürültü denetiminin temel prensipleri arasında, gürültünün öncelikli olarak kaynakta denetlenmesi ilkesi vardır. Bunun mümkün olmadığı ya da kaynakta denetimin yeterli gelmediği durumlarda ise gürültünün alıcıya ulaşırken yayıldığı ortamda denetlenmesi gerekmektedir. Yapı dışı gürültüler ele alındığı zaman, gürültünün yapıya ulaşmadan denetlenmesi, yapı kabuğuna düşen yükü önemli ölçüde azaltmaktadır. Gürültünün alıcı ile kaynak arasında denetimi sırasında kullanılan en yaygın araç, gürültü engelleridir. Topoğrafik yapının ya da bitki örtüsünün doğal engeller olarak kullanıldığı akustik olarak korunmuş bölgeler elde edilebileceği gibi, gürültü kaynağı ile alıcı arasındaki bir yapı, duvar ya da levha gibi değişik nitelikteki elemanlar da yapay gürültü engelleri olarak kullanılabilir. Gürültü engellerinin etkinliği engelin boyutlarına, konumuna, niteliğine, malzemesine, biçimine ve atmosferik koşullar ile zemin etkisine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bu çalışmada, İstanbul ili Üsküdar ilçesi Acıbadem semtinde, D-100 karayolu kenarında bulunan bir toplu konutta, trafik gürültüsünün etkilerinin belirlenmesi ve denetimine yönelik önlemlerin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaçla, belirlenen alanda gürültü düzeyi ölçmeleri yapılmış, aynı zamanda Soundplan simülasyon programı yardımı ile bölgenin gürültü haritaları hazırlanmıştır. Değerlendirmeler sonucunda, Türkiye'de yürürlükte bulunan, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'nde belirtilen sınır değerlerin aşıldığı bölgeler tespit edilmiştir. SONArchitect simülasyon programı ile hacme gelen gürültü düzeyi hesaplanarak yapı kabuğunun gürültü denetimindeki etkinliği belirlenmiştir. Her iki simülasyonun sonucu, gürültünün denetlenmesi gerektiğini göstermiştir. Gürültüden etkilenme düzeyini azaltmak amacı ile, Soundplan simülasyon programında karayolu kenarına gürültü engeli yerleştirilmiş ve yapılara gelen gürültü düzeyinde oluşan değişimler gözlemlenmiştir. SONArchitect simülasyon programında ise, yapı kabuğundaki değişimin, hacme gelen gürültü düzeyi üzerindeki etkisi tespit edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, yapı kabuğunda denetim önlemlerinin gürültü engelinden daha etkin bir çözüm olduğu saptanmıştır. Ancak maliyet karşılaştırması yapıldığında gürültü engeli ile denetimin yapı kabuğunda denetimden daha ekonomik olduğu belirlenmiştir.