İp sanatının tarihsel gelişimi ve uygulama aşamaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAHYA SIRRI TURĞUT

Danışman: Burak Boyraz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İp sanatı (string art), farklı tekniklerin, malzemelerin ve estetik yaklaşımların bir araya gelmesiyle ortaya çıkan özgün bir sanat dalıdır. Temelleri 17. yüzyılda İngiltere'de dokumacılar tarafından atılan bu sanat formu, başlangıçta mobilya süslemelerinde estetik bir unsur olarak kullanılmıştır. Zamanla bireysel yaratıcılığı ve teknik beceriyi ön plana çıkaran bir ifade biçimine dönüşen ip sanatı, hem dekoratif amaçlarla hem de çağdaş sanatın bir parçası olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, ip sanatının tarihsel gelişimi, farklı dönemlerdeki teknik dönüşümleri ve günümüzdeki yeri kapsamlı bir biçimde ele alınmaktadır. Sanat tarihinde çeşitli akımlardan etkilenerek biçimsel ve kavramsal yönden zenginleşen ip sanatı, özellikle el emeğine dayalı oluşu ve yeniden üretilebilirliği sayesinde hem geleneksel hem de modern sanat anlayışları arasında köprü kurmaktadır. Malzeme çeşitliliği, geometrik düzenlemelere dayanan yapısı ve izleyiciyle kurduğu görsel ilişki, bu sanatın evrensel bir dile sahip olmasını sağlamaktadır. Günümüzde ip sanatı; iç mekân tasarımı, sahne dekorasyonu, restorasyon projeleri ve kişisel sanat üretimi gibi pek çok alanda uygulanmaktadır. Bu tezde ip sanatının ortaya çıkış süreci, geçirdiği evrimsel evreler, günümüzdeki kullanım biçimleri ve çağdaş sanatla kurduğu ilişkiler değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ip sanatının yalnızca estetik bir ifade biçimi değil, aynı zamanda kültürel bir mirasın sürdürülebilir temsili olduğunu ortaya koymaktadır.