Symphytum offıcınale l. süspansiyon hücre kültürü ekstraktının insan fibroblast hücrelerinde (CRL-2076) yaşlanma karşıtı genlerin ekspresyonlarına etkisinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞENUR ÇALLI

Danışman: Şenay Vural Korkut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cilt yaşlanması kolajen, elastin ve hyaluronik asit sentezinin azalması ve dermal kolajen ve elastin yapılarının bozulmasıyla karakterize edilen biyolojik bir süreçtir. Bu çalışmada Symphytum officinale L. (Karakafes otu) hücre süspansiyon kültürlerinden elde edilen ekstraktın yaşlanma karşıtı aktivitesinin belirlenmesi için insan normal fibroblast hücrelerinde (CRL-2076) yaşlanma karşıtı aktivite ile ilişkili genlerinin ekspresyon seviyelerindeki değişikliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla karakafes otu bitkisi yaprakları kullanılarak in vitro ortamda uygun bitki büyüme düzenleyicileri ile fideler elde edilmiştir. In vitro ortamda büyütülen fidelerin yaprak eksplantları yaralanarak kallus kültürleri oluşturulmuş, kırılgan kalluslar kullanılarak süspansiyon kültürleri elde edilmiştir. Karakafes otu hücre süspansiyon kültüründen (KOHSK) elde edilen ekstraktta toplam fenolik içerik Folin Ciocalteu yöntemiyle, antioksidan aktivite DPPH metodu ile belirlenmiştir. KOHSK ekstraktının in vitro sitotoksitesi CRL-2076 hücreleri üzerinde MTT deneyi ile değerlendirilmiştir. KOHSK ekstraktının CRL-2076 hücreleri üzerinde yaşlanma karşıtı aktivitesinin belirlenmesi için Kolajen tip 1 alfa 1 (COL1A1), elastin (ELN) ve hyaluronan sentaz 3 (HAS3) genlerinin gen anlatımına etkisi RT-qPCR ile analiz edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda KOHSK liyofilizatları ile hazırlanan ekstraktlarda %70 etanol ekstraktının 1181 µM gallik asit eşdeğeri ile en yüksek toplam fenolik içeriğe sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. KOHSK ekstraktının yarılanma konsantrasyonu (IC50 değeri) DPPH deneyi ile 83 µg/ml olarak belirlenmiştir. Yapılan RT-qPCR çalışmasında 100 µg/ml KOHSK ekstraktı uygulanan CRL-2076 hücrelerinde kontrol grubuna kıyasla COL1A1 geninin ifadesinin 1,2 kat, ELN geninin ifadesinin 1,4 kat ve HAS3 geninin ifadesinin 1,4 kat oranında arttığı belirlenmiştir. 200 µg/ml KOHSK ekstraktı uygulanan CRL-2076 hücrelerinde ise COL1A1 geninin ifadesinin 1,3 kat, ELN geninin ifadesinin 2,7 kat ve HAS3 geninin ifadesinin 1,7 kat oranında arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu tez çalışmasında elde edilen veriler değerlendirildiğinde KOHSK ekstraktının yaşlanma karşıtı aktivite gösterme potansiyeline sahip olduğu ve yaşlanma karşıtı etken hammadde olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.