Pier Luigi Nervi'nin yapılarında matematik ile estetiğin bütünleşmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KAYAHAN HOROZ

Danışman: Nur Urfalıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mimarlık tarihi, strüktürel gereksinimler ile estetik arayışlar arasında süregelen bir diyalogla biçimlenmiş ve bu diyaloğun dili de antik çağın sembolik oran sistemlerinden modern dönemin performans odaklı geometrilerine kadar, sürekli bir evrim geçirmiştir. Endüstri Devrimi'nin ardından gelen yeni malzeme ve kuramlarla giderek daha karmaşık bir hal alan tasarım ve inşaat gereksinimlerinin strüktürel verimlilik, malzemeye sadakat ve fizik yasalarından türetilen formlara yönelik bir anlayışı beslediği bir dönemde ortaya çıkan ve modern bir usta yapıcı olarak yaratıcı vizyonun teknik yetkinlikle bütünleştiği "mimar-mühendis" figürünün belki de en önemli temsilcisi olan Pier Luigi Nervi, betonarmenin ifade potansiyelini o güne değin görülmemiş bir ölçek ve zarafete sahip yapılar yaratmak için kullanmış ve tüm kariyerini bu temel üzerinde şekillendirmiştir. Strüktürel, işlevsel ve ekonomik doğruluğun mimari güzellik için gerekli ve yeterli koşullar olduğunu savunan ve bu felsefesini "costruire correttamente" (doğru inşa etme) ilkesiyle özetleyen Nervi'nin matematiksel ilkeleri estetik ifadeyle bütünleştirerek özgün bir strüktürel mimari yaratma sürecini inceleyen bu tez, onun sanat ile bilim arasındaki sınırları yeniden tanımlamış olan tasarım felsefe ve metodolojisine yönelik kapsamlı bir analiz sunmaktadır. Malzeme yenilikleri, teknolojik gelişmeler ve inşaatın somut gerçekleriyle şekillenen mesleki kariyeri boyunca strüktürel mantık ve matematiksel optimizasyonu teknik birer araç olmanın ötesinde, mimari formun ve estetik niteliğin birincil üreteçleri olarak kullanan Nervi'nin önde gelen projelerinden oluşan bir katalog üzerinden gerçekleştirilen tarihsel-kuramsal bir analiz, kariyerindeki önemli evreleri ve yenilikçi tekniklerinin gelişimini irdelemektedir. Bu bağlamda Nervi'nin strüktürel ifadesinin evrimi takip eden çalışma, teknik kısıtlamaları sanatsal bir ifade gücüne dönüştüren bütüncül yaklaşımının ilkelerini ortaya koymayı ve bu ilkelerin ekonomi, teknoloji ve estetik arasındaki ilişkiyle mücadelesini sürdüren çağdaş mimarlık söylemindeki geçerliliğini gündeme taşımayı hedeflemektedir.