Leon Battista Alberti mimarlığı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ DEMİR YİĞİT

Danışman: Nur Urfalıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Leon Battista Alberti (1404, Cenova – 1472, Roma), Erken Rönesans Döneminde yaşamış; perspektif, resim, heykel ve mimarlık başta olmak üzere çok çeşitli sanat ve bilim dallarında yazılı metinler ve kuramsal eserler vermiş; İtalyan bir mimar, sanatçı, teorisyen ve düşünürdür. Çağının ötesinde bir vizyona sahip olan Alberti'nin yazılı eserleri arasında De Pictura (Resim Üzerine), De Statua (Heykel Üzerine), De Re Aedificatoria (Yapı Sanatı Üzerine) gibi ünlü kuramlar bulunmaktadır. Ayrıca tasarladığı mimari yapılar ve cephelerle, mimarlık ve sanat tarihine önemli katkılar sağlayan, hümanist bir figür olarak tarihe geçmiştir. Antik dünya sanatı ve felsefesi üzerine yoğun araştırmalar sürdüren Alberti, yaşadığı 15. yy. İtalyası ile hayranlık duyduğu Antik dünya arasında derin ve kuvvetli bir bağ kurmuştur. Matematik ve doğa temelli bir sanat ideali taşıyan Alberti, çalışmaları ile Klasik Mimarinin göz ardı edilen estetiğini yeniden keşfetmiş ve matematiksel oranlara dayalı Antik form ve ögeleri, yeni dönemin mimari üslubuna uyarlayarak, yeni ihtiyaçlara orijinal çözümler sunmuştur. Aralarında Rucellai Sarayı, Malatestiano Tapınağı, Santa Maria Novella Bazilikası, San Sebastiano Kilisesi gibi simgesel yapıların da bulunduğu, özgün mimari cephe ve yapı tasarımları ile ünlenmiştir. Alberti, varolan eski üsluptaki yapıların tasarım ve fonksiyonlarını değiştirerek yeni üsluba uyarlanmasını sağlayan, Rönesans mimari üslubunun öncü mimarlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Alberti'nin tasarımları, üsluplar arası değişimin getirdiği sorunlara, estetik ve yapısal bağlamda en mantıklı çözüm önerisi getiren tasarımlardır. Bu tez çalışmasında, incelenen Alberti yapılarının dayandığı Antikite kökenlerinin ortaya konulması; Alberti'nin yeni üsluba kazandırdığı Antik mimari form, öge ve sistemler arasındaki ilişkinin tespit edilmesi; Alberti'nin tasarım fikirleri ve uygulama yöntemleri arasındaki farkların irdelenmesi ve Türkçe literatürde kendine yer edinememiş olan Leon Battista Alberti mimarlığının hakettiği yeri ve önemi kazanmasına öncülük edebilecek bir yol açarak, sonraki araştırmacılara bir rehber olarak sunulması hedeflenmiştir.