Üniversite öğrencilerinde psikolojik iyi oluşun yordanmasında okul tükenmişliği, kötümserlikle başa çıkma ve üniversite ortamında yaşanan kişisel-sosyal sorunların rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUKADDER USTA

Danışman: Ali Eryılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada üniversite öğrencilerinde psikolojik iyi oluşun yordanmasında okul tükenmişliği, kötümserlikle başa çıkma ve üniversite ortamında yaşanan kişisel-sosyal sorunların rolü incelenmiştir. Çalışmada üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarının çeşitli demografik değişkenlerle göre incelenmesi, öğrencilerin okul tükenmişlik düzeylerinin, kötümserlikle başa çıkma stratejilerinin ve üniversite ortamında yaşanan kişisel-sosyal sorunların psikolojik iyi oluşlarını ne derecede yordadığını incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda; Kötümserliği Aktive Eden Olaylarla Başa Çıkma Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği-Öğrenci Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Üniversite Öğrencilerinin Kişisel-Sosyal Sorunları Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 217 kadın, 75 erkek olmak üzere toplam 292 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizi sırasında bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans (ANOVA) tekniği, pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Cinsiyet değişkeninin psikolojik iyi oluşa göre farklılaşıp farklılaşmadığını analiz etmek için bağımsız gruplar t-testi yapılmıştır. Test sonucunda psikolojik iyi oluşun cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin algıladıkları ekonomik düzeylerine göre psikolojik iyi oluşlarının farklılaşıp farklılaşmadığını analiz etmek için tek yönlü varyans (ANOVA) tekniği kullanılmıştır. Bulgulara göre; algılanan ekonomik durumu yüksek olan öğrencilerin psikolojik iyi oluşlarının algılanan ekonomik durumu düşük olan öğrencilere göre anlamlı şekilde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre ise psikolojik iyi oluş ile okul tükenmişliği ve üniversite ortamında yaşanan kişisel-sosyal sorunlar arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunurken kötümserlikle başa çıkma ile pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizine göre; okul tükenmişliği, kötümserlikle başa çıkma ve üniversite ortamında yaşanan kişisel-sosyal sorunlar değişkenleri birlikte, psikolojik iyi oluş toplam varyansın %38'ini açıklamaktadır. Bağımsız değişkenlerden kötümserlikle başa çıkma psikolojik iyi oluşu pozitif yönlü anlamlı yordarken, okul tükenmişliği ve üniversite ortamında yaşanan kişisel-sosyal sorunlar psikolojik iyi oluşu negatif yönlü anlamlı yordamaktadır. Araştırmanın bulguları alanyazın ve diğer araştırmalar çerçevesinde tartışılmış, öneriler ve sınırlılıklar sunulmuştur.