Amasya Elması Ekstratı Kullanılarak Gümüş Nanopartiküllerin Yeşil Sentezi: Optimizasyonu, Karakterizasyonu ve Antibakteriyel Aktivitesinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKÇE UÇAK

Danışman: Elçin Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde yeşil sentez teknolojisi daha da önem kazanmakta olan nanopartikül sentez yöntemlerinden biridir. Bu yöntemin doğa dostu, ekonomik ve toksik atıklar içermemesi kullanım alanını gün geçtikçe arttırmaktadır. Bu tez çalışmasında, Türkiye'ye özgü bir tür olan Amasya Elmasından yeşil sentez ile gümüş nanopartikül (AgNP) sentezinin gerçekleştirilmesi amaçlanmış ve bu bitkisel kaynağın indirgeyici ajan olarak iyi bir kaynak olup olmadığı incelenmiştir. Sentez şartlarını iyileştirmek amacıyla yanıt yüzey yöntemiyle optimizasyon çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca sentezlenen optimum AgNP'lerin UV-vis, SEM, EDAX, FTIR, XRD ve Zeta Potansiyel analizleri ile antibakteriyel aktivite tayinleri de gerçekleştirilmiştir. Optimizasyon çalışmaları ekstrat miktarı (ml), AgNO3 konsantrasyonu (mM) ve sıcaklık (°C) parametreleri kullanılarak gerçekleştirilmiş ve yanıt olarak UV-vis spektrumundaki maximum absorbans değeri seçilmiştir. Yapılan 17 farklı deney sonucunda optimum AgNP sentez şartları 15 ml ekstrat miktarı, 3 mM AgNO3 konsantrasyonu ve 80°C sıcaklık olarak belirlenmiştir. Parametrelerden sıcaklığın AgNP sentezinde önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. UV-vis analizinde optimum AgNP'nin 436 nm'de maximum absorbans verdiği ve polidispers yapıda olduğu belirlenmiştir. SEM ve XRD analizlerinde optimum AgNP'lerin küresel ve kristalit bir yapıda oldukları anlaşılmıştır. EDAX analizinde gümüş elementine ait karakteristik bir özellik olan 3 keV piki görülmüş ve yapıda Ag elementinin olduğu ve AgNP sentezinin gerçekleştiği kanıtlanmıştır. Partikül boyutlarının ise yaklaşık 50-105 nm arasında değiştiği görülmüştür. FTIR analizi sonucunda Ag+ iyonlarının ekstratın Amid I fonksiyonel grubundan bağlanarak AgNP sentezinin gerçekleştiği gözlemlenmiştir. Zeta Potansiyeli -43.2 mV olarak bulunmuş ve yüksek kararlı bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Antibakteriyel aktivite tayini için ise Disk Difüzyon Yöntemi ile çalışmalar yapılmış ve sentezlenen AgNP'lerin en yüksek aktiviteyi S.pyogenes'e karşı 16mm'lik bir inhibisyon zonuyla gösterdiği belirlenmiştir.