CFD Ve Regresyon Analizi İle Elektrik Motoru Radyal Fan Optimizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM TÜRKOĞLU
Danışman: Birgül Aşçıoğlu Temiztaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Elektrik motorları ev aletlerinden endüstriyel sanayiye hayatımızın birçok alanında kullanılmaktadır. Elektrik motorunda stator ve rotor manyetik alan ve akım etkisiyle temel ısı kaynağıdır. Motor komponentlerinin soğutulması için en etkin rolü fan almaktadır. Bu çalışmanın amacı AGM2E 80 M2b elektrik motorunun radyal fan optimizasyonunu regresyon ve FEA analizlerini kullanarak olusturmaktır. Motorda kritik bölge stator sargı başı sıcaklığı baz alınmıştır. Optimizasyon denklemini ve CFD fan analiz opsiyonlarını belirlemek amacıyla Minitab programından yararlanılmıştır. Radyal fanın performansını doğrudan etkileyen değinken parametreler fan çapı, kanat adedi ve kanat genişliği alınmıştır. Belirlenen üç değişkenli parametrelerle 15 farklı fan CFD analizi yapılarak stator sargı sıcaklığı değerleri bulunmuştur ve bulunan sıcaklık değerleriyle Minitab programında optimizasyon denklemi elde edilmiştir. Hedeflenen 85 °C sargı sıcaklığına uygun optimize fan değerleri dış çap 96mm, kanat adedi 15 ve kanat genişliği 20mm olarak bulunmuştur. CFD analiz sonuçlarını doğrulama için optimize fan ve seçilen diğer iki fan 3D yazıcıda PLA malzemeden basılmıştır. Fanlar AGM2E 80 M2b motora montajlanarak validasyon testleriyle stator sargı sıcaklıkları ölçülmüştür. Validasyon testi ve CFD analiz sonuçları kıyaslandığında yaklaşık %10 sapma olduğu tespit edilmiştir. Isı iletimi yapan parçaların malzeme ısıl iletkenlik katsayı değerlerinin sonuçlara doğrudan etkili olduğu bilinmektedir. Bakır, alüminyum ve çelik malzemelerinin optimum ısıl iletkenlik katsayısı değerlerini bulmak için malzeme regresyon analizi yapılmıştır. Malzeme regresyon analizinden elde edilen denklem ile optimize fanın validasyon testi sargı sıcaklık değerine uygun optimum değerler alınmıştır. Bulunan bu değerlerle 3 fanın yeniden CFD analizleri yapılarak sonuçlar elde edilmir, validasyon test sonuçlarına göre değerlendirildiğinde hata payının %6 değerlerine düştüğü görülmüştür. Hedeflenen sargı sıcaklığına uygun optimize fan tasarımı CFD ve regresyon analizleri kullanılarak doğrulanmıştır.