Kamusal tasarımda zamansız mekanlar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hamide Somuncu
Danışman: Feride Pınar Arabacıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Zaman, mekansal bağlamın temel bileşenlerinden biridir. Geçmişten günümüze zaman kavramı teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmelerle değişime uğramıştır. Mimarlık ve zamanın çift yönlü bir ilişkisi olduğu için, zamandaki bu değişim mekana da yansımıştır. Bu sebeple mekan, küreselleşme ile birlikte hareketlilik, çok yönlülük ve aynı anda her yerde bulunmayı zorunlu kılan modern dünyanın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde şekillenmiştir. Zaman içinde hızlı ve hareketli mimari üretimler artmıştır. Bu durum mimari mekanın hızlı tüketilen bir meta haline gelmesine neden olmuştur. Dahası, çeşitli mekanlarda zaman niteliğini terk eden yeni mimari uygulamalar ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla bu sorunun incelenmesi ve kamusal alanlar üzerinden değerlendirilmesi kritik önem taşımaktadır. Uzay ve zaman sistemleri çok katmanlı mevcudiyetler olduğu için disiplinler arası bir yaklaşım gerektirmektedir. Tezin temel amacı, günümüz kamusal tasarımlarında zamansızlık niteliğine hangi özelliklerin katkıda bulunduğunu belirlemektir. Mekan ve zamanın kavramsal çerçevesini kavramak için felsefe ve mimarlık ilişkisi fenomenolojik bir yaklaşımla literatür araştırması yapılarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında, evsel mekanın uzantısı olan kamusal tasarımlar, teorik tasarımlar ve deneysel sanat tasarımları kavramsal analiz yoluyla incelenmiştir. Sonuç olarak, bulgular, analiz edilen mekanların, benzeri görülmemiş zamansallık ve mekansallıkların yaratılabileceği deneysel mekanlar olabileceğini ortaya koymaktadır. Bireysellik ve kamusallık arasındaki bulanık sınırdan kaynaklanan eşiktelik hali, mekanın zamansızlığında belirleyici bir faktördür. Sürekli bir kullanım döngüsüne sahip olan bu mekanların potansiyelleri, mekan planlamasına, kullanım biçimlerine, bağlam ve çevre ilişkilerine, malzeme tercihine ve teknolojik yeniliklere bağlıdır. Elde edilen sonuçlar, gelecekteki yaşam tarzları için yeni modeller sunma ve onların iç yüzünü anlama açısından potansiyel değer taşımaktadır.