Müze olarak kullanılan geleneksel Bursa evleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL BAKIR
Danışman: Nur Urfalıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci başkenti olan Bursa, kent gelişim modeli ve konut dokusu ile sonraki Osmanlı kentlerine öncülük etmiştir. Roma ve Bizans dönemlerine de tanıklık eden şehir, tarihi yapıları ve zengin geleneksel konut dokusu ile araştırmalara konu olmuştur. Kentte, tarihi sur çevresinde gelişen ve külliyeler etrafında oluşan mahalleler zamanla kendi özelliklerine sahip bölgelere dönüşmüştür. Kent tarihi boyunca doğal afetlerden dolayı zarar gören geleneksel konut dokusu, kente yapılan göçlerin ve modernleşme dönemlerinin etkisi ile dar parsellerde yükselen apartman bloklarına dönüşmüştür. Cumhuriyet sonrası gelişen koruma yaklaşımları ve 1991 yılında kentin "Avrupa Kenti" seçilmesiyle, Bursa Evleri'nin tescillenmesi gündeme gelmiştir. Kent yönetimi tarafından alınan kararlarla konutlara yeni fonksiyonlar atanmıştır. Geleneksel konutların, gelecek kuşaklara aktarılması ve mimari kültürün tanıtılması bakımından önemli role sahip olan müze ev kavramı bu bağlamda şehirde uygulanmaya başlanmıştır. Kentin farklı bölgelerinde yer alan, inşa edildiği dönemin mimari özelliklerini yansıtan veya önemli bir şahsa ait olan evler yenileme süreçleri tamamlanarak müze ev olarak açılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, başlıca başvurulan kaynaklar ve kurumlar literatür özeti bölümünde anlatılmış, tezin amacı ve hipotez başlıkları altında tez hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Bursa kentinin tarihi gelişimi ve kent dokusu incelenmiş, başlıca kaynaklarda geçen geleneksel Bursa Evleri'nin güncel durumlarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde, Geleneksel Bursa Evleri'nin gelişimi plan, cephe ve süsleme özellikleri başlıkları altında incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde Bursa'nın çoğunlukla merkez ilçe olan Osmangazi olmak üzere, Nilüfer, Mudanya, Yıldırım ve Yenişehir İlçelerinde bulunan müze olarak kullanılan konutlar kataloglama yöntemi ile sıralanmıştır. Kataloglar kapsamında konutların inşa tarihi, sahibi, tescil durumu, restorasyon süreçleri ve müze teması hakkında bilgiler verilmiştir. Bu bağlamda, 11 adet müze fonksiyonu atanmış geleneksel konut plan, cephe ve süsleme özellikleri bakımından incelenmiştir. Araştırmanın son bölümünde, bahsedilen konutlar plan, cephe ve süsleme özellikleri bakımından değerlendirilmiştir.