Devlet-dışı aktör olarak enformel arabulucuların mikro-çatışma çözümündeki rolleri: Diyarbakır örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimleri ve Uluslararası ilişkiler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERDA FAHRİOĞLU AKIN
Danışman: Elçin Macar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mikro çatışma olarak tanımlanan öldürme, kan davası, kız kaçırma ve arazi meseleleri gibi toplumsal sorunların çözümü için başvurulan resmi hukuki yöntemlerin yetersiz kaldığı görülmektedir. Geleneksel toplumlarda suç ve ceza unsurları bireysel olarak görülmemektedir. Toplumda bu tarz bir çatışma meydana geldiğinde sadece failin mahkeme tarafından ceza alması yeterli görülmeyip karşı taraf bütün aileyi fail olarak görmektedir. Yani toplum suçu bireysel değil kolektif bir eylem olarak gördüğü için cezanın da kolektif olmasını ve bütün ailenin cezalandırılması gerektiğine inanmaktadır. Bunun sonucunda da taraflar arasında karşılıklı "intikam" girişimleri ile şiddet sarmalı ortaya çıkmaktadır. Geleneksel toplumlarda resmi hukuk sisteminin tek başına çatışmayı çözemediği bu tür suç durumlarında, geleneksel bir hukuk yöntemi olan arabuluculuk devreye girmektedir. Çalışmanın konusu, geleneksel bir hukuk yöntemi olan enformel arabuluculuk yöntemi ile mikro çatışmaların nasıl çözüldüğünün incelenmesidir. Çatışma Çözümü Literatüründe geleneksel hukuk ve/veya informel hukuk olarak da tanımlanan arabuluculuk yönteminin resmi hukuk sistemine "paralel" ya da "alternatif" olmadığı ve "tamamlayıcı" bir rol üstlendiği görülmektedir. Çalışmanın saha verileri Diyarbakır'da yapılan beş aylık saha çalışmasına dayanamaktadır. Sahada "kanaat önderleri" olarak tanımlanan ve halk nezdinde saygınlığı ve güvenirliği olan kişilerin arabuluculuk yapması ile mikro çatışmaların çözüldüğü görülmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme, sözlü tarih, katılımlı gözlem ve odak grup görüşmeleri yöntemlerine başvurulmuştur. Kartopu yöntemi ile seçilen ve aralarında kanaat önderi, siyasi parti temsilcileri ve çatışma taraflarının bulunduğu 50 katılımcı ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, kanaat önderleri tarafından yürütülen enformel arabuluculuk sistemi çatışma çözümünde ve arabuluculuk literatürü perspektifinde incelenmiş olup saha verileri dünyadaki benzer ve farklı vakalarla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir