İş süreçlerindeki risklerin analizi için erp tabanlı yeni bir model önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU İRMAK
Danışman: Selçuk Çebi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İşletmelerin bünyesinde yer alan süreçler genellikle birbiriyle bağlantılı şekilde çalışmakta ve bu süreçlerden birinde yaşanacak bir aksama, diğer süreçlerin işleyişini de olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle, süreçlerin etkinliğini izlemek ve kontrol altında tutmak, işletmelerin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, süreç performansını değerlendirerek zayıf noktaları ortaya koymayı amaçlayan yeni bir yaklaşım geliştirilmiştir. Çalışmanın temelini, kural tabanlı bulanık çıkarım sistemi oluşturmaktadır. Bu yöntemle, risk bileşenlerine ait üyelik dereceleri tanımlanmış ve risk büyüklükleri hesaplanmıştır. İlk aşamada, incelenen sürece ait olası riskler ayrıntılı olarak sınıflandırılmıştır. Daha sonra, risk analizi için gerekli olan üç temel parametre risk olasılığı, saptanabilirlik ve şiddet belirlenmiştir. Risk olasılığı değeri, işletmenin kullandığı Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) sisteminden elde edilen verilere dayanarak otomatik şekilde hesaplanacak biçimde kurgulanmıştır. Saptanabilirlik değeri ise, kullanılan ERP yazılımının yapılandırmasına özgü oluşturulan kontrol listesi yardımıyla belirlenmiştir. Riskin şiddet düzeyi ise işletme yöneticilerinin sürece dair bilgi ve öngörülerine dayanarak nitel biçimde tanımlanmış ve bu tanımlamalar En İyi En Kötü Yöntemi (BWM) ile nicel hale getirilmiştir. Geliştirilen bu model, risk faktörlerinin belirsizlik içeren doğasını daha duyarlı bir biçimde değerlendirmeyi sağlamaktadır. Aynı zamanda, karar verme süreçlerinde kullanılabilecek sistematik ve esnek bir araç sunmaktadır. Modelin uygulanabilirliğini ortaya koymak amacıyla üretim sektöründe faaliyet gösteren bir işletmeye ait ERP sisteminden alınan operasyonel verilerle örnek bir uygulama gerçekleştirilmiştir.