Cyanotype Baskı Tekniğinde Bir İfade Aracı Olarak Yüzey Seçimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BENGİSU ÇAYGÜR
Danışman: Burcu Böcekler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Fotoğraf, çeşitli kimyasal uygulamalar sonucunda ışık hassasiyeti kazandırılan yüzey üzerine optik araçlar kullanılarak ışık yoluyla elde edilen kalıcı görüntüdür. Fotoğrafı oluşturan temel unsurlardan biri ışığa duyarlı kimyasal bileşenlerken diğeri de uygulama alanı yüzeylerdir. Fotoğraf tarihi boyunca yüzey seçimi, fotoğrafın görsel etkisini ve anlatım gücünü artıran kritik bir unsur olmuştur. Fotoğraf sanatçıları, çeşitli yüzeyler üzerinde çalışarak fotoğraf üretimlerini gerçekleştirmiştir. Yüzey, fotoğraf ile izleyici arasında kurulan iletişimde önemli bir enstrümandır. Fotoğraf üretim aşamasında sanatçı tarafından fotoğrafın bağlamı doğrultusunda tercih edilen fotoğraf baskı tekniği ve çalışılacak yüzey arasındaki uyum, fotoğraf anlamını destekleyerek ifade gücü belirgin bir şekilde artırır. 1842 yılında Sir John Frederick William Herschel tarafından keşfedilen Cyanotype, fotoğraf üretiminde erişilebilir içeriğe sahip, kolay ve uygulanabilir zengin yüzey seçenekleri ile özgür bir ifade ortamı sağlar. Geleneksel gümüş içerikli baskılara alternatif bir fotoğraf tekniği olan Cyanotype, günümüzde fotoğraf üretiminde sıklıkla tercih edilen bir fotoğraf tekniğidir. Tercih edilme sebepleri, erişilebilir içeriğe sahip olması, yüzey üzerine uygulama kolaylığı, elde edilen baskı rengi ve uygulanabilir yüzey çeşitliliği olarak açıklanabilir. Yüzey üzerine manuel uygulama gerektiren Cyanotype, sanatçının eser üretim sürecinin her aşamasında etkin bir rol almasına olanak tanır. Tez kapsamında Cyanotype-Yüzey ilişkisi kâğıt, cam, kumaş, ahşap ve alçı olmak üzere beş farklı yüzey üzerinden ele alınmıştır. Cyanotype uygulamaları yapılan her bir yüzey özelinde "Mağrur", "Ayna", "Persona", "Sınırlarla Yaşamak" ve "Hafıza" fotoğraf projeleri üretilerek, fotoğraf tekniği-yüzey-anlam ilişkisi incelenmiştir. Fotoğraf, anlamını destekleyen yüzey üzerine uygulandığında somut bir anlam katmanı kazanır. Eser üretiminde tercih edilen uygulama tekniği ve yüzey, fotoğrafın anlamıyla örtüştüğünde, katmanlar arasında bütünlük sağlanarak fotoğrafın anlamı artarak çoğalır. Fotoğrafı oluşturan tüm katmanlar aynı dili konuştuklarında, eser ile izleyici arasında sağlıklı ve etkili bir iletişim kurulmuş olur.