Bulanık çıkarım tabanlı hızlı maruziyet değerlendirme yöntem önerisi ve uçak tiplerinin pilotlar üzerinde oluşturduğu ergonomik risklerin analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM TALHA UÇAR
Danışman: Selçuk Çebi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İşe bağlı kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları (KİSR), işyerinde ergonomik risk faktörlerine maruz kalma sonucu kaslar, tendonlar, bağlar, eklemler ve sinirlerde oluşan sağlık sorunlarıdır. Ergonomik risk yükü ise bir çalışanın işyerinde kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları (KİSR) geliştirme riskini gösteren bir ölçüdür. Bu risk, ergonomik risk faktörlerine maruziyetten kaynaklanır. Birçok meslek grubu gibi pilotlar da benzer tehditlere maruz kalma ihtimaline sahiptir. Uzun süreli statik postürler, titreşim ve tekrarlayan hareketler gibi ergonomik açıdan zorlu koşullarda çalışan ve çeşitli risklere maruz kalan bir meslek grubudur. Bu durum, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları (KİSR) geliştirme riskini arttırmaktadır. KİSR, pilotlar arasında işsizlik ve sakatlanmanın önde gelen nedenlerinden biridir ve uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açabilir. Hızlı Maruziyet Değerlendirme (HMD) yöntemi, pilotların bu risk unsurlarına maruz kalma durumunu hızlı ve kolay bir şekilde değerlendirmek için kullanılabilecek bir araçtır. Yöntem incelendiğinde maruziyet belirmede kategorik yapıya sahip bir dilsel ifadelerin kullanıldığı ve değerlendirmede seçilen dilsel ifadelerin maruziyet sonuçlarını değiştirebileceği değerlendirilmiştir. Bu nedenle çalışmada HMD yöntemi yerine, Bulanık Hızlı Maruziyet Değerlendirme yöntemi kullanılmış, havacılık alanında görev yapan pilotlar üzerinde bir uygulama olarak tasarlanmıştır. Ayrıca farklı uçak tiplerinin pilotlar üzerinde farklı ergonomik risk yükleri oluşturabileceği değerlendirilmiş ve çalışma kapsamında ergonomik maruziyetten doğan riskli vücut bölgelerinin uçak tipine göre belirlenmesi amaçlanmıştır.