Endüstriyel Simbiyoz ve Bölgesel Gelişme: Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi Üzerine Bir Araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Sehir Bölge Plan.Böl, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Neslihan Elif Alpar
Danışman: Senem Kozaman Aygün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:20. yüzyıldan itibaren endüstriyel faaliyetlerdeki artışla birlikte dünya, yenilenemeyen kaynakların tükenme riskiyle ve küresel boyutta etkili olan önemli çevresel sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Bu sorunları azaltmak için ortaya çıkan yaklaşımlardan biri olan endüstriyel ekoloji; ekosistem ve endüstriyel faaliyetler arasında ilişki kurarak, atıkların girdi olarak kullanılmasına dayanan döngüsel sistemler üzerine odaklanmaktadır. Bu döngüsel birlikteliği uygulama aracı olarak endüstriyel simbiyoz, sanayi kümelerinin negatif çevresel dışsallıklarının bertarafına olanak sağlayan sürdürülebilir bölgesel gelişme için önemli araçlardan biridir. Yazında, endüstriyel simbiyoz ilişkilerinin kurulması ve gelişiminde etkili olan faktörler temelde; aktörler arası ilişkiler (ticari nitelikli ve ticari nitelikli olmayan karşılıklı bağımlılıklar), yığılma dışsallıkları (sanayi kümeleri), kurumsal ortam (institutional setting), organizasyonel yapı ve teknik koşullara (atık/yan ürün arz-talep dengesi) bağlı irdelenmektedir. Çoğunlukla konunun teknik açıdan ele alındığı, simbiyotik ilişkileri ekonomik coğrafya alanıyla ilişkilendirerek sosyal boyutuyla değerlendiren araştırmaların nadir olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'de endüstriyel simbiyoz faaliyetlerinin gelişiminde coğrafi, sosyal, bilişsel, teknik, organizasyonel ve kurumsal koşulların etkisi yakınlık (proximity) kavramı perspektifinde Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi özelinde ele alınmıştır. Araştırma, sosyal ağ analizi ile firmalar arası bağlantılarda öncü aktörleri ortaya çıkarmayı ve endüstriyel simbiyoz faaliyetlerinin gelişiminde etkili olan faktörleri ilgili aktörlerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlar doğrultusunda incelemeyi hedeflemiştir. Sonuç olarak, coğrafi yakınlığın simbiyotik ilişkilerde önemli fırsat sunmakla birlikte diğer yakınlık boyutlarıyla desteklenmesinin önemi ve yakınlığın geliştirilmesinde kolaylaştırıcı rolü üstlenen kurumlara ihtiyaç duyulduğu anlaşılmıştır.