SANAYİNİN KENT KİMLİĞİNE ETKİSİ: SHEFFIELD VE KARABÜK ÖRNEKLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşe Arslan
Danışman: Esin Özlem Aktuğlu Aktan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Avrupa'da başlayıp kısa sürede dünyaya yayılan sanayi devrimi insanlık tarihinin en önemli ikinci dönüm noktası olarak anılmaktadır. Üretim sistemlerinin değişimi ile başlayan bu süreçle birlikte insanlığın tüm yaşam biçimi ve ihtiyaçları, yeniden kurgulanmıştır. Bu değişimin somut ve soyut yansımalarını kentler üzerinden okumak mümkündür. Sanayileşme ile sanayi toplumunun ihtiyaçlarına ve toplumsal yapısına göre sanayi odaklı şekillenen kentler oluşmuştur. Sanayi kuruluşları bulundukları kentte toplumsal ve fiziksel yapıda değişimleri tetikleyerek sanayi kenti kimliğini oluşturmuşlardır. Sanayinin kentsel kimlikteki yeri ve etkisi, tarihsel süreç içerisinde sanayileşmenin geçirdiği değişiklikler ile doğru orantılı olarak farklılaşma göstermiştir. Bu tezde sanayi ve kent kimliği ilişkisi olumlu ve olumsuz yönleri ile ele alınmış ve tartışılmıştır. Tezin amacı sanayi kentinin mekansal kimlik parametrelerinin tespit edilmesi, sanayinin kent kimliğine etkisinin analiz edilmesidir. İlk olarak çalışmaya yön verecek detaylı bir literatür taraması yapılmış, bölge ile ilgili geçmiş tarihli haritalar, fotoğraflar, haberler vb. veriler toplanmış, toplanan veriler tez konusu kapsamında incelenerek değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında sanayinin kentsel kimlik üzerindeki etkileri Karabük ve Sheffield kentleri özelinde karşılaştırmalı olarak tartışılmış ve detaylı bir süreç analizi yapılmıştır. Birinci bölüm giriş bölümü olup tezin amacı, yöntemi, gerekliliği gibi araştırma sürecine ait detayları içermektedir. Tezin ikinci bölümü, literatür bölümüdür ve kimlik kavramı üzerine yoğunlaşmaktadır. Kimlik ve kentsel kimlik kavramları bu bölümde incelenmiş, kentsel kimlik bileşenleri açıklanarak örneklendirilmiştir. Üçüncü bölümde sanayi ve kent kimliği ilişkisi irdelenmiştir. Sanayileşme sürecinin kentsel kimlik üzerindeki etkileri göz önünde bulundurularak, sanayi kentinin çevresel kimlik parametreleri tespit edilmiştir. Tezin dördüncü bölümünde sanayi kenti kimlikleri ile öne çıkan Sheffield ve Karabük kentleri ele alınmıştır. Sheffield ve Karabük de demir çelik sanayiinin kentsel kimlikteki rolü üzerinde durulmuş, sanayinin kent kimliğine etkisi belirlenen parametreler doğrultusunda karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Sonuç ve değerlendirme beşinci bölümde yapılmıştır.