Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İnsan ve Toplum Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİNDAR NEGİŞ
Danışman: Mehmet Beşikçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Balkan Harbi (1912-13), savaşı yaşayanların hafızalarında Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılışına neden olan Birinci Dünya Savaşı'ndan (1914-1918) bile daha travmatik izler bırakan bir olaydı. Nitekim bu izler, bir çeşit iç ve dış muhasebe niyetiyle savaşın hemen sonrasında akademik tarih, popüler tarih, askerî bilimler ve ben-anlatısı metinleri çerçevesinde yazıya dökülmüştü. Savaş edebiyatı ve Türk askerî tarih literatürü içerisinde Balkan Harbi'nde; Yunan, Bulgar ve Sırp Cephesi'ne kıyasla en az otobiyografik kaynağın (ben-anlatısının) bulunduğu cephe, Karadağ/İşkodra Cephesi'dir. Bu noktada, savaş sırasında İşkodra'da Tabip Miralay (Albay) olarak görev yapıp daha sonra Tuğgeneral rütbesiyle emekli olan (1300-Tbp.1) Mehmed Fahri Paşa'nın (1860-1932) Manzum İşkodra Tarih-i Harbi adındaki, manzum şekilde yazılmış anıları dikkati çeker. Ne yazık ki bugüne değin bir edebiyat tebliği hariç üzerinde durulmayan eser gerek manzum olması gerekse de -bugünkü bilgiler ışığında- İşkodra Cephesi'ni anlatan yegâne müstakil askerî ben-anlatısı olması hasebiyle son derece önemli niteliklere sahiptir. Bu çalışmada kısa bir tarihî arka plan ve Mehmed Fahri Paşa'nın hayat hikâyesini takiben sözü edilen eser; edebiyat ve askerî tarih cihetiyle tahlil ve tenkit edilmeye çalışılmış, bu vesileyle de eser üzerinden savaşın, kuşatmanın, açlığın ve maddi-manevi kayıpların; edebiyata ve savaşı yaşayan Mehmed Fahri Paşa'nın hafızasına nasıl yansıdığı, tarihî ve edebî bilgilerin de desteğiyle tespit edilmeye çalışılmıştır.