İşlevini Yitirmiş Alanlardan Dönüştürülen Üniversite Yapılarının Mimari Esneklik Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ahmet Kurnaz
Danışman: Feride Pınar Arabacıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanlar, toplum, ihtiyaçlar, doğal çevre ve yapma çevre gibi birçok katmanda sürekli bir değişim gerçekleşmektedir. Bu değişimlerin, eş zamanlı olarak, yapma çevrenin değişmesi için baskı yapan yaşama ve çalışma biçimini de büyük bir ölçüde etkilediği ve değiştirdiği görülmektedir. Yaşanan hızlı değişimler, mimarlıkta yeni hedefleri ortaya koymuştur. Hedef olarak yapı ile kullanıcı arasındaki olası problemleri gidermek, uyumu sürekli hale getirmek ve yapının işlevsel ömrünü arttırmak yer almaktadır. Mimari esneklik, bu hedefleri gerçekleştirmek için problemlere karşı çözüm önerisi olarak düşünülmektedir. Değişen yaşam koşulları ve yeni işlevsel ihtiyaçlar karşısında yapılar, bu ihtiyaçlara cevap verememe durumuyla karşı karşıya kalabilmektedir. Bu yapılar, işlevsel olarak kullanılamasalar da yapısal ömürlerini doldurmadıkları için fiziksel olarak varlıklarını devam ettirirler. Kamusal belleğin birer parçası olan tarihi yapıların günümüz ihtiyaçlarına uyumlu bir şekilde yeniden işlevlendirilerek kullanıma kazandırılması, tarihsel, kültürel, ekolojik ve ekonomik sürdürülebilirliği sağlamaktadır. Günümüzde çok fazla tarihi yapının eğitim, özellikle üniversite yapısı olarak yeniden işlevlendirildiği görülmektedir. Tüm bu gelişmeler ışığında, işlevini yitiren ve daha sonrasında korunup yeniden işlevlendirilerek üniversite yapısı olarak kullanılan tarihi yapılar, çalışmanın temelini oluşturur. Çalışmada, değişik boyut ve ölçeklerdeki esneklik stratejileri ve bu stratejileri sağlayan tasarım yaklaşımları ortaya konmuştur. Bununla beraber İstanbul'da bulunan ve yeniden işlevlendirilerek üniversite yapısı olarak kullanılan tarihi yapılardan belirli ölçütlere göre seçilen örnekler, esneklik stratejileri açısından irdelenmiştir. Bu tarihi yapıların işlevlendirilmeden önce sahip olduğu esneklik değerleri ve özellikleri de tespit edilmiştir. Yapılan çalışmada ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda, yapıların öngörülemeyen gelişimlere açık olmasının, işlevsel değişimlere uyum sağlayabilmesinin, kullanıcıya değişim veya dönüşüm imkânı sağlayan mekânlar üretilebilmesinin, sahip olduğu esneklik değerleri ile sağlanabildiği gözlenmiştir.