Yapı bilgi modellemesi ve coğrafi bilgi sistemleri entegrasyonu için farklı yaklaşımların araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM KORKMAZ

Danışman: Ali Melih Başaraner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapı bilgi modellemesi (YBM) ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) entegrasyonu; yapı ve tesis planlaması ve yönetimi, akıllı şehirler ve mekânsal dijital ikiz gibi uygulamalar için kritik öneme sahiptir. YBM, yapı yaşam döngüsü boyunca zengin geometrik ve semantik bilgilere sahipken, CBS; mekânsal modelleme, analiz ve görselleştirme yetenekleri sağlar. Bu nedenle, YBM ve CBS iç ve dış mekân bağlamında birbirini tamamlayan temel sistemlerdir. Öte yandan, uygulama odakları, mekânsal kapsamlar, koordinat sistemleri, semantik ve geometrik temsiller ve ayrıntı düzeyleri açısından farklılıklara sahip olmaları, bu iki sistemin entegrasyonunda zorluklar meydana getirmektedir. Entegrasyon için veri düzeyinde geometrik dönüşüm ve semantik aktarım yapılmalıdır. Geometrik açıdan temsil dönüştürme, coğrafi referanslama ve ayrıntı düzeyi dönüşümü, semantik açıdan ise öznitelik çıkarımı, semantik eşleme, semantik çıkarım ve semantik birleştirme işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. YBM için endüstri temel sınıfları (IFC), CBS için ise CityGML, CityJSON veya shape dosyası formatları kullanılmaktadır. Ayrıca, YBM ve CBS entegrasyonu için çeşitli yaklaşımlar mevcuttur. Bu çalışmada, farklı yaklaşımların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, YTÜ İnşaat Fakültesine ait statik ve mimari projeler esas alınarak YBM oluşturulmuştur. YBM, IFC veri değişim formatında dışa aktarılmış ve CBS ile entegrasyonu için farklı yaklaşımlar ile geometrik dönüşüm ve semantik aktarım gerçekleştirilmiştir. IFC, FME Workbench ile CityGML ve CityJSON'a, FME Quick ile CityGML ve shape dosyasına, ArcGIS DI ile ESRI file geodatabase ve semantik web ile de RDF/WKT veri formatına dönüştürülmüştür. FME, FME Quick ve ArcGIS DI ticari araçları ile geometrik dönüşüm, semantik web yaklaşımı ile de semantik aktarım tatmin edici sonuçlar vermiştir. Bu yaklaşımlar ve veri değişimine yönelik formatlar karşılaştırılarak bulgular değerlendirilmiştir.