6360 SAYILI YASA İLE KÖYDEN MAHALLEYE DÖNÜŞÜM; ŞİLE KIRSALI ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Sehir Bölge Plan.Böl, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Furkan AKÇAY
Danışman: Senay Oğuztimur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2012 yılında 6360 sayılı yasa ile 30 büyükşehir belediyesi oluşturulmuş, 30 il özel idaresi, 1584 belediye kapatılmış ve 16563 köy tüzel kişiliğine son verilmiştir. Böylelikle köylerde yaşayan yaklaşık 10 milyon kişi bir günde kentsel bir yönetim birimi olan mahallelerde yaşar hale getirilmiştir. Yasal değişiklik ile parçacıl ve çok sayıda küçük ölçekli yerel yönetimler büyükşehir yönetimlerine bağlanmıştır. Bunun gerekçesi olarak; etkin, verimli, vatandaş odaklı, hesap verebilir, katılımcı, saydam, yerinden, bütüncül planlamanın sağlandığı, kurumlar arası eşgüdümün olduğu, ölçek ekonomisinden yararlanan güçlü yerel yönetim anlayışının hedeflendiği ifade edilmiştir. Ancak yasanın kırsal alanlar üzerindeki etkileri kırsal kalkınma ve planlama politikaları yönünden incelendiğinde; kırsal alanların göz ardı edildiği, kırsal alanlarda yaşayanların yerel yönetimlerdeki temsiliyet ve katılım haklarının azaltıldığı, ekonomik açıdan yeni getirilen vergi yüklerinin bulunduğu, köylünün ortak kullandığı, ekonomik geçimini sağladığı tarım, orman, mera alanları gibi alanların idaresinin büyükşehir belediye yönetimlerine devredildiği gibi pek çok sorun tespit edilmektedir. 6360 sayılı yasa ile kırsal alanlar da sorumluluk alanlarına dahil edilen belediyeler daha fazla nüfusa, daha geniş alanda mevcut koşulları ile hizmet götürmek durumda bırakılmış, ellerinde var olan kentsel planlama mevzuatı ile mekansal planlama çalışmaları yaparak kırsal yerleşimlere ekonomik, sosyal, kültürel, mekansal anlamda kentsel vizyonları edindirme çalışmalarıyla baş başa kalmışlardır. Yaşanan bu süreçten etkilenen yerleşim birimlerinden biri de İstanbul, Şile İlçesi'dir. Şile, İstanbul metropolünün çeperinde yer alması, 2004 yılında 5216, 2008 yılında 5747, 2012 yılında 6360 sayılı yasaların üçünden de doğrudan etkilenen, Covid-19 salgın sürecinde yoğun yapılaşma baskısı altında kalan kırsal karakterli bir yerleşim yeridir. Bu çalışma kapsamında kırsal alan, kırsal kalkınma ve planlama politikalarının gelişim süreçleri literatür taraması yöntemiyle açıklanacak, 6360 sayılı yasa gerekçeleri ve sonuçlarıyla birlikte ele alınarak, Şile İlçesi'nde yaşanan süreçler köyden mahalleye dönüşen yerleşimlerin muhtarları ile yapılan görüşmeler neticesinde elde edilen sonuçları kırsal kalkınma ve planlama politikaları yönünden değerlendirilerek açıklanacaktır.