Bağıl ve PPP tekniklerine göre tekrarlı GPS gözlemlerinden elde edilen nokta hız doğruluklarının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN DUMAN
Danışman: Doğan Uğur Şanlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde, kampanya tipi diğer bir ifadeyle tekrarlı GPS ölçme yöntemi özellikle tektonik hareketlerin belirlenmesi ve modellenmesi gibi yüksek duyarlılık gerektiren çalışmalarda sıklıkla kullanılmaktadır. Bağıl konum belirleme yöntemlerinden statik yöntem ile genellikle 8-12 saat arasında değişen sürelerde yapılan ölçüler kullanılarak yeni nokta koordinatları referans noktalarına göre bağıl olarak veya hassas nokta konumlama tekniklerine göre hesaplanır. Kısa süreli oturumlardan hesaplanan koordinat değerlerinin doğrulukları birçok araştırmacı tarafından ele alınmış ve ölçü süresinin konum doğruluğuna olan büyük etkisi araştırmacıları bu değerlerden hesaplanan deformasyon miktarı, hızlar gibi değerlerin doğruluklarının araştırılmasına yönlendirmiştir. Bu çalışmada, 18 adet IGS istasyonunun yıllık yer değiştirme doğruluklarını değerlendirmek amacıyla, 2000'den 2015 yılının ortalarına kadar, istasyonların yatay bileşenlerini sorgulamak için her yılın Ekim ayından ardışık üç gün ve düşey bileşen için ise ilgili yılların her ayından ardışık üç gün seçilmiştir. GPS verileri ilk olarak 8 ve 12'şer saatlik alt oturumlara bölünmüş, değerlendirme işlemleri GAMIT/GLOBK v10.6 ve GIPSY-OASIS II v6.3 yazılımları kullanılarak yapılmıştır. Yatay bileşen için doğrusal model, düşey bileşen için ise yıllık ve yarı-yıllık etkilerin hesaba katıldığı model en küçük kareler kestirimi ile hesaplanmıştır. Oluşturulan tüm oturumlara ait her iki yazılım sonuçları karşılıklı olarak istatistiksel anlamda değerlendirilmiştir. GAMIT/GLOBK ve GIPSY/OASIS II yazılımları kullanılarak 24 saatlik verilerden kestirilen hızların birbiriyle tamamen uyuşumlu olduğu ancak her iki yazılımın karşılıklı 8 ve 12 saat gözlemlerden kestirilen hızlarının zaman zaman birbirinden anlamlı olarak farklı olduğu gözlenmiştir. 24 saatlik çözüm sonuçları doğru kabul edilerek alt oturum sürelerinin sonuçları günlük çözümlerle istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. 12'şer saatlik oturumlarının başarı yüzdeleri bağıl değerlendirmede yaklaşık %40, PPP tekniğinde ise bu değerler 12a ve 12b oturumları için sırasıyla %65 ve %50 civarındadır. 08a, 08b ve 08c oturumlarına ait sonuçlar ise bağıl değerlendirme için yaklaşık %30, PPP tekniğindeyse bu değerler 08c oturumu hariç %50 oranında uyuşum göstermektedir. Sonuç olarak, tekrarlı GPS ölçülerinin simule edilmeye çalışıldığı bu tez çalışmasında uzun bazların ele alındığı bağıl konumlandırma ve PPP tekniklerine göre hesaplanan alt oturum sonuçlarının 24 saatlik sonuçlarla büyük oranda benzerlik göstermemektedir. Ölçme günleri ve ölçüm sürelerinin daha dikkatle planlanması konum doğruluğunu artıracağından yer değiştirmenin duyarlılığını da artıracaktır.