Meme Kanseri Tedavisinde Kullanılmak Üzere Genistein Yüklü Nanopartiküllerin Sentezi ve in vitro Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE MELİKE BAKAR
Danışman: Ayşegül Erdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meme kanseri kadınlar arasında en sık görülen kanser türü olarak bilinmektedir. Meme kanserini tedavi etmek için çeşitli geleneksel yöntemler bulunsa da bu yöntemlerin birçok zararlı yan etkileri bulunmaktadır. Bu sebepten dolayı kanser tedavisi için flavonoid kullanımı gibi daha doğal yöntemler aranmaktadır. Anti-kanser etkisi bulunduğu çeşitli deneylerde gözlemlenmiş olan flavonoidler, meyve ve sebzelerde doğal olarak bulunan çeşitli kimyasallardır. Soya ürünlerinde bolca bulunan genistein flavonoid ailesinin bir üyesidir ve kanseri azaltıcı etkisi, özellikle meme kanseri üzerinde yapılan çok sayıda çalışmada gözlemlenmiştir. Ancak genisteinin suda çözünürlüğü çok düşük olması gibi bir dezavantajı bulunmaktadır. Bu durumdan dolayı ilaç olarak işlev görmesi için çok yüksek miktarlarda kullanılması ya da çeşitli yöntemlerle çözünürlüğünün arttırılması gereklidir. Bu tez çalışması ile genisteinin çözünürlüğünü artırmak için polilaktik-ko-glikolik asit (PLGA) polimeri kullanılarak genistein enkapsüle edildi. Genistein yüklü PLGA nanopartikülleri (GenNP) ürerimi için tekli emülsiyon (o/w) çözücü buharlaştırma yöntemi kullanıldı. Üretilen nanopartiküllerin partikül boyutunu,boyut dağılım indeksini (PDI) ve zeta potansiyel değerlerini belirlemek için Zetasizer Nano ZS kullanıldı. Nanopartiküllerin yüzeyindeki fonksiyonel grupları incelemek amacıyla Fourier dönüşümlü kızılötesi (FT-IR) spektroskopisi kullanıldı. Fizikokimyasal değerlendirme sonucunda ortalama GenNP boyutu 144,4±6,28 nm, PDI değeri 0,194±0,014 ve zeta potansiyeli -31,466±1,05 mV olarak belirlendi. FT-IR spektroskopisinden elde edilen sonuçlara göre oluşan nanopartiküller PLGA özellikleri taşımaktadır ve genisteinin enkapsüle edilmesi etkin bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Üretilen nanopartikül kapsülleme verimi %23,3, ilaç yükleme kapasitesi %13,86 olarak hesaplandı. GenNP'lerin ve genisteinin, MCF-7 hücre hattında oluşturduğu sitotoksik aktivite MTT ile belirlendi. MCF-7 hücrelerine farklı konsantrasyonlarda uygulanan genistein ve GenNP'nin 48 saat inkübasyon süresi sonrasında IC50 değerleri serbest genistein için 5,924 μg/ml ve GenNP için 3,784 μg/ml olarak saptandı. Aynı zamanda, genisteinin ve GenNP'lerin, MCF-7 hücreleri üzerindeki hücre göçüne etkisi incelendi. 48 saatlik sürecin sonunda kontrol grubunda %89, sadece genistein verilen grupta %65 ve GenNP verilen grupta ise %57 oranında bir yara kapanması gözlemlendi. Bu durum GenNP'lerin genisteinin etkisini arttırarak hücre göçünü azalttığını ortaya koymuştur. Bu tez çalışması ile meme kanserine karşı kullanılan klasik yöntemlere göre daha düşük sitotoksisite elde edilmiş, genisteinin çözünürlüğü arttırılarak meme kanserine karşı daha etkili olması sağlanmıştır.