Kıyı boyu katı madde taşınımının bulanık mantık yöntemi ile modellenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANDE ASENA YUMUK
Danışman: Havva Anıl Güner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kıyı boyu katı madde taşınım miktarının doğru olarak belirlenmesi, kıyı mühendisliği için oldukça önemli bir konudur. Kıyı boyu katı madde taşınımının doğru olarak tahmin edilmesi ile kıyı morfolojisinde meydana gelebilecek değişimler ve kıyı yapılarının kıyı çizgisine etkileri belirlenebilmektedir. Bu amaçla birçok yöntem geliştirilmiştir. Ancak oldukça karmaşık bir kıyısal işlem olan kıyı boyu katı madde taşınımı için yeterli güvenilirlikte sonuçlar elde edilememektedir. Bu sebeple çalışmada katı madde taşınımını yeterince doğru tahmin edecek ve tüm dalga koşullarında uygulanabilecek yeni bir kıyı boyu katı madde taşınım modeli kurulması amaçlanmıştır. Bu modelin geliştirilmesiyle pratik ve hızlı kullanımın yanı sıra saha ve laboratuar ölçüm verileri ile kalibre edilerek birçok deterministik modelde görülen belirsizliklerin en az seviyede içerilmesi hedeflenmiştir.Bu çalışmada kıyı boyu katı madde taşınımı, bulanık mantık yöntemi ile modellenmiştir. Bu amaçla bulanık çıkarım sistemi (FIS) ve bulanık çıkarım sistemi ile yapay sinir ağlarının birlikte kullanıldığı uyarlanabilir ağ yapısına dayalı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS) kullanılarak kıyı boyu katı madde taşınım modelleri geliştirilmiştir. Bulanık mantık yöntemi ile kıyı boyu katı madde taşınımının modellenmesinde Kamphuis'den (2008) elde edilen kıyı boyu katı madde taşınımı ölçüm verilerinden yararlanılmıştır. Modellerden hesaplanan veriler ile Kamphuis (2008) ölçüm verileri karşılaştırılarak modellerin tahmin kapasitesi belirlenmiştir. En uygun yaklaşımın ANFIS yöntemi kullanılarak geliştirilen bulanık mantık modeli olduğu görülmüştür. Bu modelin sonuçları gerek saha gerekse laboratuar ölçüm verileri ile karşılaştırıldığında en küçük HKOK (hata karelerinin ortalamasının karekökü= 0.0058) değerine ve en yüksek korelasyon katsayısına (R= 0.98) sahip olduğu belirlenmiştir.Çalışmanın son aşamasında, kıyı boyu katı madde taşınımı için geliştirilen bulanık mantık modelleri arasından tahmin kapasitesi en yüksek olan model kullanılarak Karaburun kıyı alanında meydana gelen net ve toplam kıyı boyu katı madde taşınım miktarı belirlenmiştir. Model ile hesaplanan net kıyı boyu katı madde taşınım debisi dikkate alınarak Karaburun bölgesinin kıyı sınıflandırması yapılmıştır. Karaburun bölgesinde meydana gelen kıyı boyu katı madde taşınımının ve kıyı sınıfının belirlenmesi amacıyla Arı (2009) tarafından Karaburun kıyı alanında gerçekleştirilen saha ölçüm verileri kullanılmıştır.Anahtar Kelimeler: Kıyı boyu katı madde taşınımı, bulanık mantık, bulanık çıkarım sistemi (FIS), uyarlanabilir ağ yapısına dayalı bulanık çıkarım sistemi (ANFIS), kıyı sınıflandırılması