Oryza Sativa türlerinden, Japonica türlerinin ılıman koşullarda yetiştirilebilmesi ve herbisit direncinin araştırılması amacıyla için tropikal indica donör bitkinden alel introgresyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOMÜHENDİSLİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİN UZUNOĞLU

Danışman: Mehmet Burçin Pişkin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Pirinç (Oryza sativa L.), farklı çevresel koşullara uyum gösterebilmesi sebebiyle dünya çapında önemli bir temel besin maddesidir. Pirinç sahip olduğu ekonomik ve sosyal öneme sahip olması sebebiyle, farklı biyotik ve abiyotik streslere tolerans, daha yüksek verim, daha iyi organoleptik, yüksek besin değeri ve gelişmiş tarımsal özelliklere sahip yeni pirinç türleri için sürekli bir gereksinim bulunmaktadır. Yabani otlar, ekinlerde büyük bir biyotik strestir ve verimi arttırmak ve üretim maliyetlerini azaltmak için herbisite dayanıklı ürünler geliştirilmiştir. Cycloxydim, filizlenme sonrası yabancı ot kontrolünde kullanılan otlara özgü bir ACCase inhibitörü herbisittir. Calli mutagenezi yoluyla daha önce OsACCase2 geninde bir nokta mutasyonu sunan bir mutant Cycloxydim'e dayanıklı pirinç hattı elde edildi. Bu çalışmanın amacı, ticari amaçlar için tropikal bir japonika OsACCase2 mutantından geleneksel iki ılıman japonica pirinç çeşidine bir herbisit direnci alelini aktarmaktır. Embriyo kurtarma tekniği yardımı, tohum olgunlaştırma adımını atlayarak geri çaprazlamayı çalışmada verimi arttırmıştır. Embriyodan kurtarmadan sonra elde edilen embriyolar için herbisit seçimi, dirençsiz embriyoların ayrılmasını kolaylaştırdı. Yapılan introgresyonlar sonucu türler arasında arasında güçlü bir cinsel uyumsuzluk tespit edildi ve fakat bu durumun üstesinden gelindi. Çalışmanın henüz tamamlanmamış olmasına rağmen, erken embriyo kurtarma yöntemi ile provoke edilen S5 japonica x indica uyuşmazlık alellerini belirlemek için multipleks PCR yapılmış ve kısmen yeterli sonuçlar alınmıştır.