Psikolojik Sıkıntı ile Psikolojik Sağlamlık Arasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Erteleme ve Ruminasyonun Paralel Aracı Rolü

AKYIL Y., Sarı N., Erdinç B.

Sinop Üniversitesi sosyal bilimler dergisi, cilt.9, sa.2, ss.1155-1178, 2025 (TRDizin)

Özet

Psikolojik sağlamlık son dönemlerde ivme kazanan ve üzerinde durulan önemli bir kavramdır. Psikolojik sağlamlık, olumsuz yaşam deneyimlerine karşın kişinin bu olumsuz koşulların üstesinden başarıyla gelebilme ve uyum sağlayabilme yeteneği anlamına gelmektedir. Bu araştırmanın amacı psikolojik sağlamlık ile psikolojik sıkıntı arasında belirsizliğe tahammülsüzlük, erteleme ve ruminasyonun aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemi 260 kadın ve 119 erkek olmak üzere toplam 379 kişiden oluşmaktadır. Verilerin analizinde önce kavramların betimsel istatistiklerine bakılmış, korelasyon analizi ve güvenirlikleri incelenmiş ve anlamlı ilişkiler sonucunda Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre psikolojik sıkıntı ile psikolojik sağlamlık arasında belirsizliğe tahammülsüzlük, erteleme ve ruminasyonun kısmi aracı rol oynadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Başka bir ifade ile psikolojik sıkıntı psikolojik sağlamlığı hem doğrudan hem de belirsizliğe tahammülsüzlük, erteleme ve ruminasyon üzerinden dolaylı olarak yordamaktadır. Bireylerin yaşadıkları psikolojik sıkıntılar belirsizliğe daha tahammülsüz bir durumda olmalarını, ertelemeye eğilim göstermelerini ve daha fazla ruminatif düşüncelere sahip olmalarını beraberinde getirebilir. Böylece bireylerin yaşadıkları zorluklar karşısında toparlanmaları daha zor olabilir.
Recently, the concept of psychological resilience has gained significant prominence and emphasis. Psychological resilience denotes an individual's capacity to effectively surmount and adjust to adverse circumstances despite unfavorable life events. The aim of this study is to examine the mediating role of intolerance of uncertainty, procrastination and rumination between psychological resilience and psychological distress. The study sample comprised 379 individuals, including 260 women and 119 men. First, descriptive statistics about the ideas were looked at. Then, correlation analysis and reliability testing were done. Finally, Structural Equation Modeling (SEM) was used to find connections that made sense. The study's results indicated that intolerance of uncertainty, procrastination, and rumination served as partial mediators between psychological distress and psychological resilience. Psychological distress forecasts psychological resilience both directly and indirectly via intolerance of uncertainty, procrastination, and rumination. Individuals' psychological distress may lead them to be more intolerant of uncertainty, tend to procrastinate and have more ruminative thoughts. Thus, it may be more difficult for individuals to recover from the difficulties they experience.