Afet Koşullarında Eğitimin Sürdürülmesi: Okul Yöneticileri ve Öğretmenlerin Bakış Açıları
International Conference on Lifelong Education and Leadership for ALL, Olomouc, Çek Cumhuriyeti, 7 - 09 Temmuz 2026, ss.1-3, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Olomouc
- Basıldığı Ülke: Çek Cumhuriyeti
- Sayfa Sayıları: ss.1-3
- Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Büyük ölçekli afetlerin ardından eğitim sürekliliğini sağlamak, yüksek riskli kentsel ortamlardaki okul sistemleri için kritik öneme sahip ancak yeterince araştırılmamış bir zorluk olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada eğitim sürdürülebilirliği, okulların afet koşulları sırasında ve sonrasında eğitim faaliyetlerini sürdürme konusundaki kurumsal, pedagojik ve psikososyal kapasitesi olarak kavramsallaştırılmıştır. Afet hazırlığı literatürde geniş çapta tartışılmış olsa da, yüksek riskli kentsel ortamlarda farklı okul kademelerinde eğitim sürekliliğinin nasıl sağlandığını inceleyen araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışma, okul yöneticileri ve öğretmenlerin bakış açılarından eğitim sürdürülebilirliğini şekillendiren koşulları ve kısıtlamaları inceleyerek bu boşluğu doldurmaktadır. Araştırma, İstanbul’un sismik riskin en yüksek olduğu ilçelerinden birinde gerçekleştirilmiştir. İlkokul, ortaokul ve lise düzeylerini kapsayan üç devlet okulu, her biri resmi makamlarca afet müdahale altyapısına sahip acil durum toplanma ve lojistik merkezi olarak belirlenmiş olması nedeniyle amaçlı olarak seçilmiştir. Çalışmada karşılaştırmalı durum çalışması tasarımı benimsenmiştir. Veriler, üç okul düzeyinden 21 katılımcıyla yapılan yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler ve odak grup tartışmaları yoluyla toplanmış ve tematik içerik analizi ile incelenmiştir. Eğitim sürdürülebilirliği ile ilgili üç genel tema ortaya çıkmıştır. Birinci bulgu, resmi afet hazırlık planları ile kurumların fiili hazırlık durumu arasında yaygın bir uçurum olduğunu ortaya koydu; bu da, tüm okul kademeleri ve katılımcı rolleri genelinde hazırlık çalışmalarının büyük ölçüde içerikten ziyade göstermelik bir nitelikte kaldığını ortaya koydu. İkinci bulgu ise, müfredat önceliklendirme, esnek öğretim uygulamaları ve alternatif değerlendirmeyi kapsayan öğretmenlerin pedagojik uyum kapasitesinin, sistematik kurumsal eğitimden ziyade, COVID-19 pandemisi sırasında biriken önceki kriz deneyimleri tarafından şekillendirildiğini gösterdi. Üçüncüsü, psikososyal istikrarın sürdürülebilir akademik katılım için tartışılmaz bir ön koşul olduğunu vurguladı; katılımcılar, duygusal iyileşmeyi öğretim sürekliliğinden yapısal olarak daha öncelikli bir konumda tuttu. Bu bulgular, sismik açıdan riskli kentsel bağlamlarda afetlere duyarlı eğitim politikası, kurumsal hazırlık planlaması ve eğitimcilerin mesleki gelişimi için önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Maintaining educational continuity in the aftermath of large-scale disasters remains a critical yet underexplored challenge for school systems in high-risk urban environments. Educational sustainability is conceptualized in this study as the institutional, pedagogical, and psychosocial capacity of schools to maintain educational functioning during and after disaster conditions. While disaster preparedness has been widely discussed in the literature, limited research has examined how educational continuity is sustained across different school levels in high-risk urban settings. This study addresses that gap by investigating the conditions and constraints shaping educational sustainability from the perspectives of school administrators and teachers. The research was conducted in one of Istanbul’s districts with the highest seismic risk. Three state schools spanning primary, middle, and high school levels were purposively selected, as each has been officially designated by governmental authorities as an emergency assembly and logistics center equipped with disaster-response infrastructure. A comparative case study design was adopted. Data were collected through semi-structured individual interviews and focus group discussions with 21 participants across the three school levels and analyzed through thematic content analysis. Three overarching themes emerged in relation to educational sustainability. The first revealed a pervasive gap between formal disaster preparedness plans and actual institutional readiness, indicating that preparedness remains largely performative rather than substantive across all school levels and participant roles. The second demonstrated that teachers’ pedagogical adaptation capacity, encompassing curriculum prioritization, flexible instructional delivery, and alternative assessment, was predominantly shaped by prior crisis experience accumulated during the COVID-19 pandemic rather than by systematic institutional training. The third underscored that psychosocial stabilization constitutes a non-negotiable precondition for sustained academic engagement, with participants consistently positioning emotional recovery as structurally prior to instructional continuity. The findings carry substantive implications for disaster-responsive education policy, institutional preparedness planning, and educator professional development in seismically vulnerable urban contexts.