ISIL İŞLEM PARAMETRELİ ÜRETKEN YAPAY ZEKA İLE MİMARİ METAL DOKU TASARIMI
ARCHDESIGN XIII. International Architectural Design Conference, İstanbul, Türkiye, 26 Haziran 2026, ss.1, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.1
- Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Mimari tasarımın dijital temsil süreçlerinde malzeme dokusu (texture), genellikle malzemenin fiziksel iç yapısından ve üretim geçmişinden bağımsız, salt görsel bir kaplama katmanı olarak ele alınmaktadır. Geleneksel görselleştirme metotlarında malzeme, formun üzerine giydirilen statik bir yüzey kaplaması olarak pasif bir rol üstlenirken; malzemenin üretim sürecindeki fiziksel dönüşümlerini ve zamana bağlı karakterini yansıtmakta yetersiz kalmaktadır. Oysa malzemenin morfolojik kimliği; moleküler diziliminden başlayarak maruz kaldığı endüstriyel süreçlerin kümülatif bir sonucu olarak gelişmektedir. Bu tez çalışması, malzeme bilimi disiplinindeki termofiziksel süreç verileri ile mimari görselleştirme teknikleri arasında, üretken yapay zekâ (AI) tabanlı hesaplamalı bir köprü kurmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın metodolojisi, fiziksel üretim verilerinin dijital doku sentezine aktarıldığı hibrit bir iş akışına dayanmaktadır. İlk aşamada, metal malzemelerin sıcaklık ve süre gibi kritik ısıl işlem (heat treatment) parametreleri, zaman serisi verilerini analiz etme yeteneğine sahip LSTM (Long ShortTerm Memory) ağları aracılığıyla analiz edilmektedir. Bu ağlar, malzemenin mikroyapısal doku evrimini (ODF) ve fiziksel dönüşüm safhalarını geleneksel simülasyonlara kıyasla çok daha hızlı ve yüksek doğrulukla öngörmektedir. Elde edilen sayısal öngörüler, ComfyUI ortamında düğüm tabanlı (node-based) bir iş akışı ile işlenerek, yapay zekâ modellerinin "doku yanlılığı" (texture bias) karakteristiği üzerinden metalurjik gerçekliği yansıtan sentetik doku haritalarına dönüştürülmektedir. Çalışmanın en özgün çıktısı, yapay zekâ üretimindeki "rastlantısallığı" fiziksel verilerle disipline ederek; elde edilen RGB görselleri doğrudan mimari yazılımlarda kullanılabilir, döşenebilir (tileable) ve PBR (Physically-Based Rendering) standartlarına (Albedo, Normal, Roughness, Height) uygun dinamik materyallere evriltmesidir. Bu yaklaşım, dokuyu statik bir imaj olmaktan çıkarıp üretim verisine dayalı, performans odaklı ve öngörülebilir bir "metatasarım" bileşeni olarak yeniden tanımlamaktadır. Elde edilen bulgular, yapay zekânın mimari temsilde sadece bir "stil aktarıcısı" değil, malzeme fiziğini simüle eden hesaplamalı bir üretim motoru olarak kullanım potansiyelini ve fiziksel deneme-yanılma süreçlerindeki israfı minimize eden sürdürülebilir tasarım döngüsünü ortaya koymaktadır.