Yapay Zekâ Çağında Ebeveyn Tutumlarını Yeniden Ele Almak: Yabancı Dil Olarak İngilizce (EFL) Eğitiminde Sürdürülebilir Niteliği Desteklemek İçin Ebeveyn Tutumları Ölçeğinin Yeniden Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Okay A., Özkurt S. K., Kavanoz S.

21. Uluslararası Eğitimde Araştırmalar Kongresi, Amasya, Türkiye, 8 - 10 Haziran 2026, ss.134, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Amasya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.134
  • Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Dijital dönüşümün ve yapay zekânın eğitim uygulamalarını giderek daha fazla şekillendirdiği günümüzde, eğitimde sürdürülebilir bir kalite kültürünün oluşturulması yalnızca teknolojik yenilikleri değil, aynı zamanda öğrenmenin insani temellerine yeniden odaklanmayı da gerektirmektedir. Sınıflardan, dijital platformlardan ve algoritmalardan önce, bireyin ilk öğrenme ortamı ailedir ve ebeveynler çocukların ilk öğretmenleri olarak önemli bir rol üstlenir. Alan yazın, ebeveyn tutumlarının yabancı dil öğrenimine ilişkin çıktılar da dâhil olmak üzere öğrencilerin bilişsel, duygusal ve akademik gelişimlerini şekillendirmede kritik bir rol oynadığını tutarlı bir biçimde ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, mevcut çalışma, Kuzgun ve Eldeleklioğlu (2005) tarafından Türkiye'de geliştirilen Ebeveyn Tutumları Ölçeği'ni, günümüzün değişen eğitim ortamındaki kültürel ve bağlamsal uygunluğu dikkate alarak güncellemeyi ve yeniden geçerlemeyi amaçlamaktadır. Üç faktörden ve 45 maddeden oluşan özgün ölçek, Türkiye'deki bir devlet üniversitesinin yabancı diller yüksekokulunda öğrenim gören 304 İngilizce hazırlık sınıfı öğrencisine uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda düşük faktör yüküne sahip ve birden fazla faktöre yüklenen maddeler ölçekten çıkarılmış, böylece daha yalın bir yapı elde edilmiştir. Daha sonra gözden geçirilen model, doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiş ve 24 maddeden oluşan üç faktörlü yapının uygunluğu doğrulanmıştır. Elde edilen bulgular, ölçeğin mevcut örneklemde yapı geçerliğine ve iç tutarlılığına sahip olduğunu göstermiştir. Güncellenmiş ve günümüz koşullarına uygun bir ölçme aracı sunması bakımından bu çalışma, eğitim araştırmalarında sürdürülebilir kalite anlayışının desteklenmesine katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, eğitimde sürdürülebilir bir kalite kültürünün yalnızca teknolojik gelişmeleri değil, aynı zamanda öğrenenlerin sosyo-kültürel geçmişlerinin, özellikle de ebeveyn tutumlarının, derinlemesine anlaşılmasını da içermesi gerektiğini vurgulamaktadır.

In an era in which digital transformation and artificial intelligence increasingly shape educational practices, fostering a sustainable culture of quality in education requires not only technological innovation but also a renewed focus on the human foundations of learning. Before classrooms, platforms, or algorithms, learners’ first educational environment is the family, and parents serve as their earliest teachers. The literature consistently demonstrates that parental attitudes play a crucial role in shaping learners’ cognitive, emotional, and academic development, including outcomes related to foreign language learning. Within this framework, the present study aims to update and revalidate the Parental Attitudes Scale developed by Kuzgun and Eldeleklioglu (2005) in Türkiye, with particular attention to cultural and contextual relevance in today’s evolving educational landscape. The original instrument, consisting of 45 items across three factors, was piloted with 304 preparatory-year EFL learners at the preparatory school of a state university in Türkiye. Following exploratory factor analysis, items with low factor loadings and cross-loadings were removed, resulting in a more parsimonious structure. The revised model was subsequently tested through confirmatory factor analysis, which supported a coherent three-factor structure comprising 24 items. The findings provided evidence for the scale’s construct validity and internal consistency within the current sample. By offering an updated and contextually relevant measurement tool, the study contributes to sustaining quality in educational research practices. In this respect, the study revoices that a sustainable quality culture in education must integrate technological advancements with a deep understanding of learners’ socio-cultural backgrounds, particularly the role of parental attitudes.