Üsküdar Selimiye Palas


Darendeli T., Akkurt E.

Docomomo Türkiye ,Türkiye Mimarlığı'nda Modernizmin Yerel Açılımları XX 2024 çevrimiçi, İzmir, Türkiye, 6 - 07 Aralık 2024, ss.42

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.42
  • Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Selimiye Palas, İstanbul’un Üsküdar ilçesinde Selimiye Mahallesi’nde, Selimiye İskele Sokak ile Şerif Kuyusu Sokağı'nın kesişiminde köşe parselde (324/11) yer almaktadır. 520 metrekarelik arsa üzerine inşa edilen yapı, Selimiye Kışlası sonrası dönüşüm geçiren bölgenin modern mimari anlayışıyla tasarlanmış önemli bir yapılarından biri olmuştur. Yapının kimliği ve tarihçesine ilişkin bilgi için 12.11.2024 tarihinde Üsküdar Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nde yapılan araştırmalar sonucunda ruhsat projesine ulaşılamamıştır. 1959 yılında inşa edilen yapının mimarına ilişkin bilgilere, Üsküdar Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile yapılan görüşmeler sonucunda ulaşılamamıştır. Selimiye semtinden ismini alan Selimiye Palas; on dört daire, sekiz dükkanla oran olarak bölgedeki binalara göre daha büyük bir hacimde; bodrum, zemin ve dört katlı bir yapı olarak iki blok şeklinde tasarlanmıştır. İlk olarak iş hanı işleviyle tasarlanan yapı, daha sonra konut işlevine dönüştürülmüştür. Özgün cephe elemanları, iç mekân dekorasyon detayları, ferforje korkuluklar ve giriş kapısı gibi mimari ögeler yapının karakteristik unsurlarını oluşturmaktadır. Selimiye Palas, Erken Cumhuriyet döneminin sosyal ve mimari dokusunu yansıtan bir yapı olarak korunmaya değer bir miras niteliği taşımaktadır. Kullanıcılar ve bölge halkı ile yapılan sözlü tarih görüşmeleri sonucunda Selimiye Mahallesi kentsel belleği için önemli olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca komşu parselde aynı dönemde inşa edilen Mavi Palas ile birlikte, bölge halkı için önemli birer mimari unsur olmuştur. Yapı, mevcut durumda deprem güvenliğini sağlayamadığı gerekçesiyle kentsel dönüşüm sürecine dahil edilmekte ve yıkılma riskiyle karşı karşıya bulunmaktadır. Erken Cumhuriyet dönemi mimarlık mirası ve Selimiye bölgesi mimarlık kimliği ve tarihi açısından önem taşıyan yapının modern mimari mirası koruma ilkelerine göre korunması gerekmektedir.