Akademik Veri Yönetim Sistemi
XIII. YILDIZ ULUSLARARASI SOSYAL BİLİMLER KONGRESİ , İstanbul, Türkiye, 11 - 12 Mayıs 2026, cilt.1, sa.1, ss.1, (Özet Bildiri)
Büyük depremler sonrasında kalıcı konut üretimi, yalnızca hız ve maliyet açısından değil, dayanıklılık, uyarlanabilirlik ve çevresel sürdürülebilirlik açısından da değerlendirilmesi gereken çok katmanlı bir süreçtir. Bu bağlamda döngüsel ekonomi, afet sonrası yeniden yapılanma için önemli bir yaklaşım sunmakla birlikte, söz konusu ilkelerin kalıcı konut üretim süreçlerine nasıl aktarılacağı literatürde yeterince açıklığa kavuşmuş değildir. Bu çalışma, döngüsel ekonomi ilkelerini deprem sonrası kalıcı konut üretimi bağlamında tartışmakta ve modüler yapı sistemleri temelinde kavramsal bir model önermektedir.
Araştırma, PRISMA 2020 ilkelerine uygun olarak yürütülen sistematik literatür taramasına dayanmaktadır. Web of Science, Scopus, Google Scholar ve DergiPark veri tabanlarında gerçekleştirilen taramalar sonucunda 663 çalışmaya ulaşılmış; yinelenen kayıtların ayıklanmasının ardından 442 çalışma başlık ve özet düzeyinde incelenmiştir. Bu süreçte 222 çalışma elenmiş, 220 çalışma tam metin değerlendirmesine alınmış ve nihai olarak 85 çalışma nitel analize dahil edilmiştir. Elde edilen bulgular, tematik analiz ve yaşam döngüsü yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Çalışma bulguları, döngüselliğin afet sonrası kalıcı konutlarda yalnızca malzeme seçimiyle sınırlı olmadığını; tasarım, üretim, lojistik, kullanım ve kullanım sonrası aşamaları kapsayan bütüncül bir yaklaşım gerektirdiğini göstermektedir. Özellikle modüler yapı sistemlerinin sökülebilirlik, yeniden kullanım, esneklik ve malzeme geri kazanımı gibi özelliklerle birlikte ele alındığında daha yüksek bir döngüsel potansiyel taşıdığı görülmektedir. Bu doğrultuda çalışma, döngüsel konut üretimini RIBA Plan of Work aşamalarıyla ilişkilendiren karar odaklı bir kavramsal model geliştirmektedir.
Çalışmanın özgünlüğü, döngüsel ekonomi yaklaşımını afet sonrası kalıcı konut üretimi bağlamında sistematik biçimde yeniden ele alması ve bunu modüler üretim mantığıyla ilişkilendirerek kavramsal bir çerçeveye dönüştürmesinde yatmaktadır.
Anahtar Kelimeler: döngüsel ekonomi, kalıcı konut, deprem sonrası, modüler yapı, sürdürülebilirlik