Research Information System
in: Eğitimde Yeni Sorunlar ve Cevaplar, Halil İbrahim Özok, Editor, Palme, Ankara, pp.17-24, 2022
Matbaanın icadıyla birlikte çocuk kültüründe bir değişimin ortaya çıktığı, yapılan yayınlarla çocukluğun keşfedildiği söylenir. O günden bugüne yaklaşık 570 yıl geçti. Çocuk kültürü, gerek hukuk, gerek insan hakları, gerek edebi, felsefi ve sanatsal üretim açısından önemli gelişimler kaydetti. Sadece edebiyat ve çeşitli sanatsal üretimler açısından değil, çocukluk ve çocuk kültürüne yönelik bilimsel, felsefi ve pedagojik anlamda da önemli gelişimler yaşandı. Peki, bugün/dijital evrede/dijital çağda nasıl bir durumla karşı karşıyayız? Çocuk kültürü nasıl bir durumdadır?
Her devrin kendine özgü bir karakteri vardır. Bu karakter bazen “yontma taş devri”nde olduğu gibi kullanılan ve üretilen aletlerden, tekerlek gibi yapılan icatlardan, bakır çağı gibi işlenilen madenlerden, ortaçağ gibi dini inanışlardan, Rönesans gibi felsefe ve sanatlardan, modern çağ gibi bilim ve teknolojilerden kaynaklanabilir. İçinde yaşadığımız çağı karakterize edebilecek pek çok yenilik vardır. Bunlardan en öne çıkanı, diğerlerini de kapsayacak şekilde “dijital teknoloji”dir. Dijitalleşme bilgiyi nesneye işlemek, yapay zeka ve bunun üzerinden, matematiksel bir tanımlama ile programlar yapmak, hemen her konuda olduğu gibi çocuk kültürü üzerinde de belirleyici bir etkiye sahip olmuştur. Bu çalışmada kullanılacak olan “dijital kültür” kavramı, öncelikle insanın ürettiği teknoloji ile meydana getirdiği yaşama biçimine atıfta bulunur. Bu kültür içinde yeni bir yaşama biçimi oluşmuştur.
Günümüzde her çocuk, dijital kültür ortamına doğmaktadır. Dijital kültür, bugün neredeyse çocuğun doğal çevresini oluşturmaktadır. “Dijital Kültürde Çocuk ve Felsefe” başlığından da anlaşılacağı üzere, bu çalışma, “çocukluk”, “çocuk kültürü”, “dijital çevre”, “dijital kültür”, “dijital özne”, “bireysel otonomi”, “dijital kirlenme”, “çocuklarla felsefe” gibi kavramlar üzerine inşa edilecek; “çocuğun dijital kültürle olan ilişkisinin mahiyeti nedir, felsefe eğitiminin bu ilişki biçimine yapabileceği olası katkı nedir?” sorusuna cevap aranacaktır.