Yabancı/İkinci Dil Olarak Türkçe Öğreticilerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme Okuryazarlığı Öz Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi

Yıldıran G., Karakus N.

Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, cilt.11, sa.2, ss.511-540, 2025 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğreten öğreticilerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlık öz yeterliklerinin belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseni kullanılmıştır. Alan yazını incelemesi neticesinde madde havuzu oluşturulmuş ve taslak maddeler, uzman görüşüne sunulmuştur. Kapsam geçerliğine kanıt olarak uzman görüşleri Lawshe tekniği ile analiz edilmiştir. Yapı geçerliği kapsamında açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi verileri, farklı zamanlarda 419 öğreticiden toplanmıştır. Analizler sonucunda 36 maddeden oluşan dört faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu faktör yapıları; “Dil becerileri”, “Temel kavramlar”, “Teknoloji tabanlı ölçme ve değerlendirme” ve “Etik” olarak adlandırılmıştır. Bu faktörlerin Cronbach alfa katsayıları sırasıyla .903, .945, .930 ve .884 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca ölçeğin tamamına ait Cronbach alfa katsayısı .912 ve toplam açıklanan varyans yüzdesi %61,32 olarak bulunmuştur. Bu değerler, araştırma kapsamında geliştirilen ölçeğin öğreticilerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlık öz yeterliklerini belirleyebilecek nitelikte geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.