SANAT VE TASARIMIN METALAŞMASI: TÜKETİM KÜLTÜRÜ ÇERÇEVESİNDE TARİHSEL VE GÜNCEL ÖRNEKLER
Asos Journal, sa.172, ss.493-508, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.29228/asos.88601
- Dergi Adı: Asos Journal
- Derginin Tarandığı İndeksler: Index Copernicus, Root Indexing, MLA International Bibliography
- Sayfa Sayıları: ss.493-508
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Kapitalist sistemin yeniliklerine uyum sağlamaya çalışan toplum, bireyleri hızla değişen düzende hayatın öznesi olmaktan çıkartıp, nesnesi olma konumuna sokmuştur. Tüketim, ihtiyaç dışında arzu nesneleri yaratmış, bu da tüketim kültürünün fraktal bir döngü ile büyüyüp gelişmesi ile sonuçlanmıştır. Kapitalizm, beslendiği tüketim kültürünü; popüler kültür ve medya araçlarıyla besleyerek kaynağının organik olarak hayatta kalmasını da sağlamıştır. Bu döngü içinde arzu nesneleri bireyi birer tüketiciye, büyük kitleleri de tüketim toplumu haline dönüştürmüştür. Popüler kültür ve medya araçlarının her geçen gün daha da gelişmesiyle tüketim, yaşamın ve günlük hayatın bir parçası olmaya hatta hayatları ele geçirmeye başlamıştır. Tekrarlayan suratlar, kıyafetler, telefonlar vb. farklı olmayı vaad eden tüketim mekanizmasının içinde fark edilemeyen bir tek tip kültür (tasarımı sürekli güncelleşen) ortaya çıkarmıştır. Günümüzde kaçınılmaz bir şekilde geniş kitleleri içine alan tüketim kültürü insan-nesne ilişkisini de etkilemiştir. Tüketim kültürü tüm unsurların yanısıra sanat üretimini, sanatın içeriğini de büyük ölçüde etkilemektedir. Sanat, estetik ve kültürel bir ifade biçimi olmaktan uzaklaşmış, piyasa ve zamanın koşulları ile şekillenen bir meta haline gelmiştir.