Yaratıcı Drama ve Akran İlişkileri: Göç Örneği
Kastamonu Eğitim Dergisi, cilt.34, sa.3, ss.656-671, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 34 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.24106/kefdergi.1923551
- Dergi Adı: Kastamonu Eğitim Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.656-671
- Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Arkadaşlık ilişkileri, öğrencilerin okula aidiyet duygusunu güçlendiren temel sosyal bağlardan biridir. Bununla birlikte, göç ve artan etnik çeşitlilik gibi karmaşık bağlamlarda olumlu akran ilişkileri geliştirmek her zaman kolay değildir. Mevcut literatür, göçmen kökenli öğrencileri çoğunlukla akademik başarısızlık, dil yetersizliği ve davranış sorunları üzerinden ele alırken, akran ilişkileri ve özellikle ırklar arası arkadaşlıkların eğitim sistemine uyum sürecindeki rolü görece ihmal edilmektedir. Bu çalışma, yaratıcı drama temelli bir müdahale programının çok kültürlü bir sınıf ortamında akran ilişkilerini geliştirme potansiyelini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, İstanbul Zeytinburnu’nda göçmen nüfusun yoğun olduğu bir bölgede yer alan bir devlet okulunda yürütülmüştür. Çalışma grubunu, aileleri Suriye, Afganistan ve Uygur bölgesinden göç etmiş öğrencilerin de bulunduğu toplam 20 kişilik bir sınıf oluşturmaktadır (n=20; göçmen kökenli öğrenci sayısı=13). Araştırmada veri toplama aracı olarak sosyometri kullanılmış; farklı etnik kökenlere sahip öğrenciler arasındaki akran ilişkileri, yaratıcı drama uygulaması öncesi ve sonrasında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Coie, Dodge ve Coppotelli tarafından geliştirilen sosyometrik statü sınıflandırma çerçevesinden yararlanılmıştır. Bulgular, yaratıcı drama etkinliklerinin öğrenciler arası sosyal etkileşimi artırdığını, dışlanma örüntülerini azalttığını ve özellikle farklı kökenlerden öğrenciler arasında olumlu ilişki ağlarının gelişmesine katkı sağladığını göstermektedir. Sonuç olarak, çalışma çok kültürlü sınıf ortamlarında sosyal bütünleşmeyi destekleyen pedagojik yaklaşımların önemine işaret etmekte ve yaratıcı drama uygulamalarının kapsayıcı eğitim bağlamında etkili bir araç olabileceğini ortaya koymaktadır.
Friendship is one of the strongest social bonds fostering students’ sense of school belonging. However, developing positive peer relationships can be challenging in complex contexts shaped by migration and increasing ethnic diversity. Existing literature tends to focus on students with migrant backgrounds in terms of academic underachievement, language deficiencies, or behavioral issues, while largely overlooking the role of peer relations—particularly cross-ethnic friendships—in their integration into educational systems. This study aims to examine the potential of a creative drama–based intervention to enhance peer relationships in a multicultural classroom setting. The research was conducted in a public school located in Zeytinburnu, Istanbul, an area characterized by a high migrant population. The study group consisted of a class of 20 students (n = 20), including 13 students whose families had migrated from Syria, Afghanistan, and the Uyghur region. Sociometry was employed as the primary data collection tool, and peer relationships among students from different ethnic backgrounds were analyzed before and after the implementation of the creative drama program. The data were analyzed using the sociometric status classification framework developed by Coie, Dodge and Coppotelli. The findings indicate that creative drama activities increased social interaction among students, reduced patterns of exclusion, and contributed to the development of positive relational networks, particularly among students from diverse backgrounds. Overall, the results highlight the importance of pedagogical approaches that support social integration in multicultural classroom environments and provide evidence that creative drama can serve as an effective tool within inclusive education contexts.