ULAŞTIRMA PROJELERİ İLE KENTSEL DOKU ETKİLEŞİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ÜZERİNE BİR İNCELEME: T5 EMİNÖNÜ- ALİBEYKÖY TRAMVAYI ÖRNEĞİ


Aksoy B. , Gürsoy M.

Dicle Üniversitesi 1. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu, Diyarbakır, Türkiye, 04 Ekim 2018, cilt.1, no.1, ss.1862-1875

  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Diyarbakır
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1862-1875

Özet

İstanbul, son yıllarda aldığı büyük göçlerle bugün artık Türkiye’deki her on kişiden ikisinin yaşadığı bir şehir haline gelmiştir. Türkiye nüfusunun neredeyse altıda birini oluşturan İstanbul’un; efektif biçimde yönetimi ve kamu hizmetlerini ‘kabul edilebilir’ kalitede sağlaması gerçekten zorlaşmıştır. Ulaştırma projeleri ile sürekli gündemde olan İstanbul’da, ortaya konan bu büyük projeler ulaştırma odaklı olmalarına rağmen kentin olası yeni yapılaşma hareketlerini de tetikleyecektir. Dolayısıyla kentsel dokuyu ve gelecek nesillerin kentte ihtiyaçlarını karşılayabilme potansiyellerini de geri dönüşü imkânsız biçimde etkileyecektir. Bu çalışmada, hâlihazırda hayata geçirilmiş olan dört ulaştırma projesi ana hatlarıyla incelenmiş ve kamu otoritelerince/meslek odalarınca eleştirildiği hususlar aktarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca halen inşaat aşamasında olan ve İstanbul’un en önemli tarihi kent formlarından birini çevreleyen T5 Eminönü-Alibeyköy Tramvay hattı için de estetik ve çevresel anlamda bir değerlendirme yoluna gidilmiş, projeye ilişkin kaygılar dile getirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, söz konusu projelerin üst ölçekli planlara hangi ölçüde uyduklarının ortaya konmasıdır. Yöntem olarak; ulaştırma yatırımlarının, kentlerin tarihsel kimliğini ve doğal güzelliğini zedelemeden gerçekleştirilmesinin sürdürülebilir kalkınma süreçlerindeki önemi ortaya konmaya çalışılmış, bu yatırımların eleştirildiği yönler ele alınmıştır. Uzun vadede, kamunun hizmetine sunulan ulaştırma yatırımlarının ‘geri alınamaz’ nitelikte olmasından dolayı; en iyi biçimde işletilmesi gerektiği bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, gelecekteki projelerin, çok daha iyi hizmet verecek birer kent unsuru olabilmeleri için, hâlihazırda işletilen uygulamalardan çıkarımlar yapılması gerektiği ve projelerin bugün gelinen noktada artık olumsuz eleştiriler üzerinden değerlendirilmesi yerine, tüm bu tecrübelerin ‘kamu faydası’ olarak nasıl kullanılacağı anlatılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çevre, estetik kaygısı, kentsel doku, kent silueti, ulaştırma projeleri.