Akademik Veri Yönetim Sistemi
10. ULUSLARARASI MÜHENDISLIK BILIMLERI VE MULTIDISIPLINER YAKLASIMLAR KONGRESI, İstanbul, Türkiye, 6 - 07 Aralık 2025, ss.233-240, (Tam Metin Bildiri)
Bu çalşma, Priene Antik Kenti üzerinden doğal çevre–yaplaşma etkileşimini analiz eden bir
örnek olay incelemesi sunmaktadr. Araştrmann temel amac, kentin topografya, jeomorfolojik
yap, su kaynaklar ve savunma gereksinimleri doğrultusunda nasl biçimlendiğini ortaya koymak
ve bu tarihsel mekânsal kararlar üzerinden günümüz planlama yaklaşmlarna yönelik çkarmlar
geliştirmektir. Bu yönüyle çalşma, hem arkeolojik mekân okumas hem de çevreye duyarl
yerleşim tasarm için referans oluşturmay hedeflemektedir. Yöntem, 17. yüzyldan günümüze
uzanan tarihsel kaynaklar, kaz raporlar, plan çizimleri ve alan gözlemlerinin birlikte
değerlendirilmesine dayanmaktadr. Kentin eğimli araziye uyarlanmş zgara plan, teraslama
teknikleri, su yönetim sistemleri ve kamusal yaplarn topografyayla kurduğu ilişki bu çerçevede
incelenmiştir. Athena Polias Kutsal Alan, agora, tiyatro ve konut insulalar, doğal çevrenin
mekânsal kararlar nasl yönlendirdiğini gösteren temel bileşenler olarak ele alnmştr. Elde
edilen bulgular, Priene’nin yer seçimi, savunma stratejisi, suyun yönetimi, dini ve kamusal
alanlarn konumlandrlmas açsndan çevresel koşullar dikkate alan bütüncül bir planlama
yaklaşmna sahip olduğunu göstermektedir. Kent limannn alüvyonlarla dolmas sonucu
yaşanan ekonomik gerileme ise doğal süreçlerin kentsel süreklilik üzerindeki etkisini ortaya
koymaktadr. Sonuç olarak çalşma, Priene’nin antik dönemden günümüze taşnan mekânsal
örgüsünü, doğa–yerleşim etkileşimini anlamak için güçlü bir model olarak sunmaktadr. Bu
model, özellikle eğimli arazide yerleşim, su yönetimi, riskli alan kullanm ve kültürel peyzajn
korunmasna yönelik güncel planlama uygulamalarna şk tutacak ilkeler üretme potansiyeline
sahiptir.
Anahtar Kelimeler: