Aksoy Z., Hatiboğlu M. B., Müceldili B.
Örgütsel Davranış Kongresi, Konya, Türkiye, 30 - 31 Ekim 2025, ss.802-813, (Tam Metin Bildiri)
-
Yayın Türü:
Bildiri / Tam Metin Bildiri
-
Basıldığı Şehir:
Konya
-
Basıldığı Ülke:
Türkiye
-
Sayfa Sayıları:
ss.802-813
-
Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli:
Evet
Özet
Günümüz iş yerleri, çalışanların medeni durumu açısından artan bir çeşitli-
lik göstermektedir. Literatürdeki mevcut çalışmalar, çoğunlukla evli ve çocuk sahibi
çalışanların deneyimlerine yoğunlaşmış; şirketler ise ebeveyn çalışanlara yönelik
desteklere odaklanmıştır. Buna karşın, evli veya çocuk sahibi olmayan (bekâr) çalı-
şanların deneyimleri büyük ölçüde araştırma odağının dışında kalmıştır. Literatürdeki
bu boşluğun doldurulması ve mevcut anlayışın geliştirilmesi amacıyla, bu çalışmada
bekâr çalışanların iş yerinde yaşadığı deneyimler incelenecektir. Bu bağlamda, bekâr
çalışanların iş yerinde karşılaştıkları zorluklar, bu zorluklarla baş etme stratejileri,
işlerine yükledikleri anlamlar, iş yerinde algıladıkları destek biçimleri ve geleceğe
yönelik kariyer hedefleri ayrıntılı biçimde irdelenecektir. Çalışma, nitel araştırma
yaklaşımı temelinde tasarlanmış olup, bireylerin deneyimlerini derinlemesine anla-
mayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, kolayda örnekleme yöntemiyle toplam 10 farklı
katılımcıya ulaşılmış ve her biriyle yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir.
Mülakatlar sonucunda yapılan analizle 10 ana tema ve bunları destekleyen 22 fark-
lı alt tema elde edilmiştir. Sonuç olarak, çalışmanın bulguları bekâr çalışanların iş
yerinde sıklıkla ayrımcılık ve önyargılara maruz kaldıklarını, profesyonel sınırların
belirsizliğiyle mücadele ettiklerini ve sosyal etkinliklere katılımda dışlandıklarını
ortaya çıkarmıştır. Katılımcı ifadeleri, özellikle evli veya çocuk sahibi çalışanlara
yönelik ayrıcalıklı uygulamaların, bekâr bireylerin adalet algılarını zedelediğini ve
örgütlerine karşı aidiyetlerini zayıflattığını göstermektedir. Bununla birlikte, bekâr
çalışanlar bu olumsuzluklarla başa çıkmak için ses çıkarma, kariyer esnekliği, duygusal
dayanıklılık ve kimliğini yeniden tanımlama gibi bireysel stratejiler geliştirmektedir.
Bu stratejiler, onların iş yaşamında hem psikolojik dayanıklılıklarını sürdürmelerine
hem de profesyonel kimliklerini yeniden inşa etmelerine olanak tanımaktadır. Öte
803
yandan bekârların kariyer hedeflerinde daha esnek olabildikleri ve bu durumu çoğu
zaman bir fırsata çevirdikleri görülmüştür. Bununla birlikte, katılımcılar iş yerindeki
deneyimlerinin iyileşmesi için bazı önerilerde bulunmuşlardır. Bu öneriler arasında, iş
yerinde profesyonel sınırların dikkatle belirlenmesi ve korunması, bekâr çalışanların
artan iş yükleri karşılığında ödüllendirme teşviğinin sağlanması ve iş yerlerinin daha
kapsayıcı hâle getirilmesi bulunmaktadır. Sonuç olarak, bekârlık, yalnızca demografik
bir özellik değil, aynı zamanda örgütsel deneyimlerin şekillenmesinde ve kaynaklara
erişimde önemli bir belirleyici olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, iş-yaşam deneyi-
mi, kariyer yönetimi, bireylerin kimlik yapılanmasına odaklanarak insan kaynakları
uygulayıcılarına önemli içgörüler sunmakta ve örgütsel davranış literatürüne önemli
bir katkıda bulunmaktadır.