Kanunî Ahmet Yatman’ın müzikal kimliğini oluşturan kültürel unsurlarınincelenmesi


Creative Commons License

Bozkurt Hepkorucu K., Eruzun Özel A.

Türk Müziği Dergisi, cilt.4, sa.4, ss.280-291, 2024 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 4 Sayı: 4
  • Basım Tarihi: 2024
  • Doi Numarası: 10.5281/zenodo.1
  • Dergi Adı: Türk Müziği Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: EBSCO Legal Collection, RILM Abstracts of Music Literature, ERIHPlus, Index Copernicus, Asos İndeks
  • Sayfa Sayıları: ss.280-291
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Ahmet Yatman, taksim ve refakat konusundaki ustalığı, ekol kabul edilen müzikalitesi ve

yaşadığı dönemde ön planda konumlandırılmış geleneksel bir çalgı olan kanunla

gerçekleştirdiği farklı müzik türlerindeki icraları ile 20. yüzyıl Türk kanun icracıları

arasında özel bir konumda yer almaktadır. Yaşadığı yüzyılda hem Türk makam müziğinin

“Batı” kültürü ekseninde değişimine hem de müziğin popüler kültür ve iletişim kavramları

ekseninde yaşanan d.nüşüme birebir şahit olmuş ve bu sürece son derece uyumlu bir sanat

hayatı sürdürmüştür. Çalışmada, sözkonusu sürece ayna olabilecek özellikler mercek altına

alınmış ve sanatçının müzikal kimliği, müzisyenliğini etkileyen kültürel bağlamlar

ekseninde incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi

kullanılmıştır Müzik eğitimi tavır aktarımı üzerinden anlatılmış; daha sonra doğduğu ve

yaşadığı yerler olan Fener-Balat-Ayvansaray bölgesinin dönemsel kültürü incelenmiştir.

Ayrıca Çingene/Roman kimliği ile müzikal kimliği arasındaki bağlantı noktalarına temas

edilmiş; saray, radyo ve gazino çalışmaları da ayrıca ele alınarak açıklanmıştır. Sanat

yaşamında önemli bir yeri olan yurt dışı çalışmalarıyla birlikte oluşmuş geniş repertuvarı,

tür çeşitliliğine odaklanılarak aktarılmış ve müzisyenliğinin ana hatları betimlenmiştir.

Ahmet Yatman, zamanının popüler müzik çevrelerinde aranılan bir müzisyen olarak yurt

içi ve yurt dışı konserleri, gazino programları, radyo icraları, özel konser faaliyetleri ve plâk

çalışmalarındaki üst düzey icrası ile sağladığı konum ve sahip olduğu müzikal türler

açısından büyük bir çeşitlilik gösteren zengin repertuvarı bulunmaktadır .Kanunu meşk

sistemiyle değil de ağırlıklı olarak mekânlarda pratik yollarla öğrenen sanatçının doğduğu

ve yaşadığı Fener-Balat-Ayvansaray bölgesinin Ermeni, Musevi, Rum ve Romanlardan

oluşan kozmopolit yapısının müziğini etkilemesi ve bu .okkültürlü yapının sanatçının

yurtdışındaki müzik türlerine uyumlanmasını kolaylaştırması da çalışmanın dikkat çekici

sonuçları arasındadır.