Critique of the Modern/Secular Transformation of the Ottoman Empire and its Reflection on the Ulema

Günay İ. E.

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.3, ss.789-798, 2026 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 17 Sayı: 3
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Academic Search Ultimate (EBSCO)
  • Sayfa Sayıları: ss.789-798
  • Yıldız Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Çalışmanın konusu 19. yüzyılda ekonomik altyapıdan yoksun Osmanlı’nın Batı’nın kapitalist sistemine üstyapısal olarak eklemlendiği ve geleneksel yapısının planlı olarak bozulduğu modernleşme/sekülerleşme sürecidir. Çalışmanın amacı Osmanlı’nın devlet ve toplum anlayışının modernleşmesinin/sekülerleşmesinin aslında Osmanlı’nın kendi tarihselliği içinde ortaya çıkan kendine özgü yapısının temelden bozulmasına neden olduğunun eleştirisini ortaya koymak ve ulema örneği üzerinden somutlaştırmaktır. Osmanlı’nın en şaşalı dönemlerinde etkin ve saygın bir konuma sahip ve geleneksel yapının önemli bir dengeleyici yönetim unsuru olan ulemanın işlevini kaybetmesi, Osmanlının kendine özgü yapısının bozulmasında örnek bir etken olmasından dolayı önemlidir. Çalışmanın sorunsalı Osmanlı’nın kendi sorunlarına kendi yapısı içinden çözüm bulmak yerine Batı’nın çözümlerini tercih etmesi ve bunun için kendi özünden vazgeçmesidir. Osmanlı'nın modernleşme/sekülerleşme sürecinin eleştirisi ve İslam'ın temsilcisi olan ulemanın dönüşümü 19. yüzyılın koşullarıyla sınırlandırılmıştır.

The subject of the study is the modernization/secularization process in which the Ottoman Empire, with a lack of an economic infrastructure, was superstructurally integrated into the capitalist system of the West and its traditional structure was systematically disrupted in the 19th century. The aim of the study is to present the criticism that the modernization/secularization of the Ottoman state and society actually caused the fundamental disruption of the Ottoman's unique structure that emerged within its own historical context, and to concretize it through the example of the ulema. The loss of the function of the ulema, which had an effective and respected position and was an important balancing administrative element of the traditional structure in the most glorious periods of the Ottoman Empire, is important because it is an exemplary factor in the deterioration of the Ottoman's unique structure. The problematic of the study is that the Ottoman Empire preferred Western solutions instead of finding solutions to its own problems within its own structure and gave up its own essence for this purpose. The criticism modernization/secularization process of the Ottoman Empire and the transformation of the ulema, who were the representatives of Islam, were limited to the conditions of 19th century.